یعنی چه
ترکیب قرآنی «کفار اثیم» از دو واژه تشکیل شده است: «کفّار» که صیغه مبالغه از ریشه کفر و به معنای بسیار ناسپاس یا شدیداً منکر حق است، و «أثیم» که به معنای فرد بسیار گناهکار و مداوم بر معصیت است. در نتیجه این اصطلاح توصیفکننده کسی است که در هر دو بعد اعتقادی (انکار و کفران) و اخلاقی (طغیان و گناه) به نهایت انحراف رسیده باشد.
تلفظ
این عبارت به صورت [کَفْفٰارِ اَ ثیمْ] تلفظ میشود. در اصل متن قرآن کریم به صورت تنویندار یعنی «کَفَّارٍ أَثِيمٍ» قرائت میگردد.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلمات، در پاسخ به راهنمای «بسیار ناسپاس و گناهکار قرآنی» یا «صفت رباخوار در قرآن»، عبارت ۸ حرفی «کفار اثیم» مد نظر قرار میگیرد.
به انگلیسی
برای برگردان این اصطلاح غلیظ قرآنی به انگلیسی، از عباراتی استفاده میشود که هم شدت انکار و هم استمرار در گناه را برسانند.
به عربی
این واژه خود ریشه عربی فصیح دارد و در زبان عربی برای توضیح آن از عباراتی نظیر «كثير الذنب والكفران» استفاده میشود.
در قرآن
این ترکیب دقیقاً یکبار در قرآن کریم و در سوره بقره آیه ۲۷۶ در سیاق مذمت شدید رباخواری آمده است: «يَمْحَقُ اللَّهُ الرِّبَا وَيُرْبِي الصَّدَقَاتِ وَاللَّهُ لَا يُحِبُّ كُلَّ كَفَّارٍ أَثِيمٍ» (خداوند ربا را نابود میکند و صدقات را فزونی میدهد؛ و خداوند هیچ انسانِ بسیار ناسپاسِ گنهکاری را دوست نمیدارد). مفسران معتقدند رباخوار از یکسو با گرفتن مال اضافی، کفران نعمت میکند (کفار) و از سوی دیگر با اکل مال بالباطل، مدام غرق در گناه است (اثیم).
جمعبندی و توضیح کامل کفار اثیم
عبارت قرآنی «کفار اثیم» یک توصیف تشدیدی و مضاعف برای افرادی است که در طغیان به اوج رسیدهاند. این اصطلاح نمادی از تاریکی دوگانه است؛ تاریکی اول در بعد عقیدتی و به شکل کفران شدید نعمت یا انکار حق جلوه میکند (کفار) و تاریکی دوم در بعد اخلاقی و رفتاری به صورت آلودگی مداوم به گناهان بزرگ نمایان میشود (اثیم).
در فرهنگ اسلامی و تفسیر المیزان، این اصطلاح به طور ویژه به عنوان نماد رباخواران و زالوصفتان اقتصادی به کار رفته است. کسانی که با زیر پا گذاشتن عدالت اجتماعی و عواطف انسانی، نه تنها شکر نعمت مال را به جا نمیآورند، بلکه با استمرار در گناهِ گرفتن ربا، جامعه را به فساد میکشانند و مشمول خشم و عدم محبت الهی میشوند.