یعنی چه
خط معلی یکی از قلمهای ابداعی و مدرن در خوشنویسی اسلامی و ایرانی است که در سال ۱۳۷۶ توسط استاد حمید عجمی معرفی شد. واژه معلی در لغت به معنای بلندمرتبه، برافراشته و شریف است. این خط بیش از آنکه بر هندسه و اصول سنتی خطوطی مانند نستعلیق استوار باشد، بر پایه گرافیک، شور، حماسه و حرکات جسورانه قلم شکل گرفته است و ویژگی بارز آن کشیدگیهای بلند و قامت استوار حروف است.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت مُعَلّی (با ضمه روی میم، فتح عین و تشدید روی لام مکسور/مفتوح به صورت الف مقصوره) است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این عبارت با توجه به تعداد حروف، «خط معلی» (۶ حرف) یا صرفاً «معلی» (۴ حرف) است که به عنوان سبک جدید خوشنویسی ایرانی یا خط ابداعی حمید عجمی شناخته میشود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی و مجامع بینالمللی هنری، این سبک خوشنویسی را با نام لاتین نویسی شده آن یعنی Moalla Script یا Moalla Calligraphy میشناسند.
به عربی
در زبان عربی از این سبک هنری با عنوان «الخط المعلی» یاد میشود که برگرفته از ریشه عربی «علو» است.
به فارسی
معادل فارسی و تحتاللفظی کلمه معلی، «بلندمرتبه»، «برافراشته»، «رفیع» و «والامقام» است؛ بنابراین به فارسی میتوان آن را خط برافراشته یا رفیع نامید.
نماد چیست
این خط نماد تجرید، حرکت رو به بالا، تعالی و روح حماسی شیعی است. ساختار گرافیکی و پرانرژی آن، قامتی استوار را تداعی میکند که به گفته ابداعکنندهاش، انتسابی مفهومی به جلال و قامت حضرت علی (ع) و هنر حماسی دارد و پیوند میان سنت خطاطی و گرافیک مدرن است.
جمعبندی و توضیح کامل خط معلی
خط معلی یکی از جذابترین و منحصربهفردترین ابداعات در عرصه خوشنویسی معاصر ایرانی است که در اواخر دهه ۱۳۷۰ توسط استاد حمید عجمی پا به عرصه وجود گذاشت. این خط با تکیه بر ریشه لغوی خود که معنای بلندی و افراشتگی را حمل میکند، دارای ساختاری کاملاً گرافیکی، حماسی و پرانرژی است. برخلاف خطوط سنتی نظیر نستعلیق و نسخ که از اصول هندسی ثابتی پیروی میکنند، معلی آزادی عمل بیشتری در کشیدگی حروف و کتیبهنویسی مدرن ارائه میدهد.
امروزه این قلم جایگاه ویژهای در نقاشیخط، طراحی پوسترهای مذهبی، کتابت اسماءالله و کتیبههای هنری پیدا کرده است. خط معلی به عنوان نمادی از نوگرایی در عین پایبندی به ریشههای اصیل هنر اسلامی-ایرانی شناخته میشود و توانسته است مخاطبان بسیاری را در میان نسل جوان و هنرمندان معاصر به خود جذب کند.