یعنی چه
زفاره در اصطلاح عامیانه به بوی بد، تند و ناخوشایندی گفته میشود که از گوشت، مرغ، ماهی، تخممرغ یا ضایعات آنها استشمام میشود. این کلمه در اصل ریشه عربی دارد و به زبان گفتاری فارسی راه یافته است. در برخی منابع نیز به معنای آه و بازدم شدید (از ریشه زفیر) تعبیر شده، اما کاربرد عامیانه آن همان بوی زهم است.
تلفظ
این واژه در گویشهای مختلف به صورت زَفاره (با فتح زاء) یا زِفاره (با کسر زاء) تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلماتی نظیر بوی زهم، بوی ناخوشایند گوشت یا ریشه زفیر میتوانند به واژه ۵ حرفی زفاره اشاره داشته باشند.
به انگلیسی
با توجه به زمینه معنایی، برای بوی زهم مواد غذایی از کلمات فوق و برای معنای ادبی بازدم از Sigh استفاده میشود.
به عربی
ریشه اصلی این واژه عربی است و در گویشهای شامات و مصر برای بوی زهم بسیار رایج است.
به ترکی
در زبان ترکی برای توصیف بوی سنگین گوشت از ترکیب Ağır koku استفاده میشود.
به فارسی
برگردان دقیق این واژه در زبان فارسی معیار، «بوی زهم» یا «بوی ضخم» مواد گوشتی است. در متون کهن و با نگاه به ریشه زفیر، معادلهای دَمِ سنگین، بازدم و آه نیز برای آن متصور است.
جمعبندی و توضیح کامل زفاره
واژه «زفاره» یک واژه مستقل و رسمی در لغتنامههای معیار فارسی به شمار نمیرود. این کلمه در حقیقت معرب یا صورت عامیانه و رایجشده از ریشههای عربی است که به مرور زمان وارد زبان گفتاری و توده مردم شده است. در کاربرد روزمره و واقعی، زفاره دقیقاً به همان بوی تند، ناخوشایند و اصطلاحاً «زهم» گوشت، مرغ، ماهی یا تخممرغ اشاره دارد که آشپزها همیشه تلاش میکنند با ادویهجات آن را از بین ببرند.
از سوی دیگر، در ریشهیابی ثانویه و ادبی، این کلمه میتواند با ریشه «ز ف ر» و واژه «زفیر» ارتباط داشته باشد که در این صورت معنای آه، بازدم عمیق یا نفس سنگین الناشی از اندوه را به خود میگیرد. با این حال، کاربرد نخست (بوی زهم) در میان عموم مردم و زبان عامیانه بسیار رایجتر و شناختهشدهتر است.