یعنی چه
واژه قماطر در لغت دو محور معنایی اصلی دارد؛ یکی به معنی صندوقچه، جعبه یا محفظهای است که کتابها و اشیاء گرانبها را در آن نگهداری میکنند و دیگری که از ریشه قمطر گرفته شده، به معنای فشرده شدن، جمع شدن و روزی بسیار سخت، شدید و هولناک است که در آن چهرهها از اندوه درهم کشیده میشود.
تلفظ
این واژه به صورت ضمه در حرف اول یعنی قُماطِر (Qomāter) تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلماتی، پاسخ به عنوان صندوقچه کتاب یا روز سخت با ۵ حرف، «قماطر» است.
به انگلیسی
بسته به کاربرد واژه در متن، برای معنای فیزیکی از واژگانی مثل chest و برای معنای وصفی روز سخت از کلماتی چون severe یا grim استفاده میشود.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی این واژه شامل صندوق، صندوقچه، محفظه، و در معنای دوم برابر با سخت، دشوار، هولناک، شدید و عصیب است.
نماد چیست
در ادبیات کلاسیک و متون کهن، این واژه و مشتقاتش نمادی از روزهای سخت، فشار، تنگی و انقباض روحی یا موقعیتی هستند؛ در حالی که در معنای ریشهایِ صندوقچه، نمادی برای حفاظت، بستهبندی و صیانت از کتابها و دانش به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل قماطر
واژه «قماطر» یک واژه کهن با ریشه عربی است که به زبان فارسی راه یافته و در متون ادبی و کلاسیک به کار رفته است. این کلمه دو لایه معنایی متمایز دارد؛ در وجه اول به ساختار فیزیکی یک صندوقچه یا محفظه کوچک برای نگهداری اشیاء و کتابها اشاره میکند و در وجه دوم که ریشه در انقباض و درهمپیچیدگی دارد، توصیفکننده یک وضعیت یا روز بسیار سخت، شدید و بحرانی است.
اگرچه خود واژه «قماطر» به طور مستقیم در متن قرآن نیامده است، اما صفت مبالغه همخانواده آن یعنی «قمطریر» در آیه ۱۰ سوره انسان برای توصیف سختی و هولناکی روز قیامت به کار رفته است که نشاندهنده اوج شدت و درهمکشیده شدن چهرهها در آن روز است. در بازیهای جدول و معماهای کلماتی، این واژه معمولاً به عنوان یک پاسخ ۵ حرفی برای راهنماهایی چون «صندوقچه کتاب» یا «روز سخت» مطرح میشود.