یعنی چه
این واژه دو خوانش و معنای متفاوت دارد؛ در حالت اول و رایجتر قرآنی، فعلی به معنای «به سراغ آنها آمد» یا «برایشان آمد» است. در حالت دوم، شکل نوشتاری فعل «اتَّهَمَ» است که معنای نسبت دادن جرم، بدگمانی و تهمت زدن به کسی را میدهد.
تلفظ
در متون قرآنی به صورت «أَتَتْهُمْ» (Atat-hum) با فتح همزه و تاء اول و سکون تاء دوم تلفظ میشود. در صورت کاربرد به عنوان فعل ماضی باب افتعال، «اِتَّهَمَ» (It-tahama) تلفظ میگردد.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلمات، این واژه دقیقاً ۵ حرف دارد و به عنوان پاسخ برای راهنماهایی مثل «آمد برای آنها» یا «گناهکار دانست» استفاده میشود.
به انگلیسی
بسته به ریشه واژه، برای معنای قرآنی عبارت 'Came to them' یا 'Reached them' و برای معنای اتهامزنی واژههای 'Accuse' و 'Charge' معادلهای دقیق هستند.
به عربی
در زبان عربی، مترادف مستقیم فعل قرآنی آن 'جاءتهم' یا 'وردت عليهم' است و در لغتنامههای عربی برای فعل دوم از عبارت 'ادعی علیه' استفاده میشود.
به فارسی
برگردان دقیق فارسی این کلمه در متون و تفاسیر به صورت «برای آنها آمد» یا «به سویشان آمد» ثبت شده است. در کاربرد دوم نیز معنای «نسبت دادن خطا یا گناه به دیگری» را میدهد.
در قرآن
این ترکیب با رسمالخط «أَتَتْهُمْ» چند بار در قرآن کریم به کار رفته است؛ از جمله در آیه ۷۰ سوره مبارکه توبه که میفرماید: «أَتَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّنَاتِ» یعنی پیامبرانشان با دلایل و نشانههای روشن به سراغ آنها آمدند. خود فعل «اتهم» به معنی تهمت زدن مستقیماً در قرآن نیامده، اما مفاهیم همارز آن مثل افک و بهتان ذکر شدهاند.
جمعبندی و توضیح کامل اتتهم
واژه «اتتهم» یک لفظ کاملاً عربی و پنجحرفی است که کاربرد اصلی آن در زبان فارسی به متون دینی، ادعیه و تفاسیر قرآنی محدود میشود. این واژه بسته به نوع اعرابگذاری و ریشهیابی، دو معنای کاملاً متمایز دارد. در وجه اول و مشهور قرآنی، ترکیبی از فعل ماضی صیغه مفرد مؤنث غایب از ریشه «أ ت ی» به همراه ضمیر جمع است و معنای «به سراغ آنها آمد» را میدهد.
در وجه دوم، این کلمه میتواند صورت نوشتاری فعل «اتَّهَمَ» در باب افتعال و از ریشه «و هـ م» باشد که به معنای بدگمان شدن به کسی، نسبت دادن جرم و تهمت زدن است. این واژه در بازیهای شرح در متن و جدول کلمات نیز به عنوان یک واژه پنجحرفی کاربرد دارد.