معنی
همت در اصل به معنای نیروی درونی، انگیزه و خواست قوی انسان برای انجام کارهای بزرگ و دستیابی به اهداف است. در اصطلاح عرفانی نیز به معنای تمرکز تمام نیروی روحانی و باطنی برای رسیدن به مقصود حقیقی (خداوند) به کار میرود.
یعنی چه
وقتی میگویند کسی «همت» دارد، یعنی دارای عزم راسخ، انگیزه بالا و غیرت و تلاشی است که او را در برابر سختیها پایدار نگه میدارد تا به خواستهاش برسد.
مترادف
کلمات فوق بیشترین شباهت معنایی را با همت در زبان فارسی دارند.
متضاد
این کلمات نشاندهنده فقدان اراده و تلاش هستند که نقطه مقابل مفهوم همت قرار میگیرند.
هم خانواده
این واژهها در زبان عربی و فارسی با کلمه همت همریشه هستند یا از آن مشتق شدهاند.
ریشه
این واژه از ریشه عربی «هَمَّ» گرفته شده که در اصل به معنای قصد کردن، اندیشیدن به کاری یا روان شدن است. پس از ورود به زبان فارسی، بیشتر بار معنایی مثبتِ «اراده بلند و عالی» را به خود گرفته است.
جمله سازی
تلفظ
این واژه به صورت /hemmat/ (هِمْ مَت) تلفظ میشود که دارای تشدید روی حرف «م» است.
در جدول
پاسخ دقیق این کلمه در جدول ۳ حرف دارد. مفاهیمی چون اراده و عزم نیز در جدول به عنوان کلید کاربرد دارند.
به انگلیسی
بسته به متن و کاربرد، میتوان از هر یک از این معادلها در زبان انگلیسی استفاده کرد.
جمعبندی و توضیح کامل همت
واژه «همت» یکی از مفاهیم عمیق و اخلاقی در فرهنگ و ادبیات فارسی است که به معنای عزم راسخ، پشتکار و نیروی درونی انسان برای دستیابی به اهداف بزرگ تعبیر میشود. این کلمه که ریشه در زبان عربی دارد، در زبان فارسی بار معنایی بسیار مثبتی یافته و نمادی از بلندنظری و پایداری در برابر سختیهاست. در ادبیات عرفانی نیز، همت به تمرکز کامل قوای روحی برای رسیدن به حقیقت و کمال مطلق اشاره دارد.
در فرهنگ عمومی و تاریخ معاصر ایران، این واژه علاوه بر کاربرد معنایی، به عنوان اسم خاص نیز یادآور شجاعت و فداکاری است؛ مانند شهید محمدابراهیم همت که نامش با اراده استوار گره خورده است. شاهین و عقاب در شعر کلاسیک فارسی (مانند اشعار حافظ) به دلیل پرواز در ارتفاعات بالا، همواره نمادهای شاعرانه برای «همت عالی» بودهاند.