یعنی چه
این اصطلاح به رفتار، نگرش یا جریانی اشاره دارد که به طور عمدی با توسعه، نوگرایی، علمگرایی و اندیشههای روشنفکرانه مخالفت میکند. این رویکرد معمولاً با جهلگرایی، سنتگرایی افراطی و جمود فکری همراه است و تلاش میکند جامعه را در وضعیت کهنه نگه دارد.
تلفظ
تلفظ این عبارت ترکیبی بر اساس قواعد آوایی زبان فارسی به صورت «مُخالِفَت با پیشْرَفْت و رَوشَنفِکْری» روانخوانی میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ این طراح سؤال میتواند خود عبارت یا معادلهای دقیق آن مانند تاریکاندیشی، واپسگرایی، کهنهپرستی و ارتجاع باشد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی واژه Obscurantism دقیقترین معادل برای تبیین اصطلاح تاریکاندیشی و جلوگیری عمدی از گسترش دانش است.
به عربی
در ادبیات سیاسی و اجتماعی عربی، از واژگان الظلامية و الرجعية برای توصیف این پدیده استفاده میشود.
در قرآن
اگرچه عبارت مدرن روشنفکری در قرآن نیامده، اما مفهوم مخالفت با تحول فکری در قالب توبیخِ «تقلید کورکورانه از پیشینیان» (سوره زخرف، آیه ۲۳)، «تحجر و قساوت قلب» (سوره بقره، آیه ۷۴) و «تلاش برای بردن مردم از نور به سمت تاریکیها» (سوره بقره، آیه ۲۵۷) به شدت نکوهش شده است.
نماد چیست
در ادبیات و بستر هنری، «خفاش» به دلیل ناتوانی در تحمل نور، نماد بارز تاریکاندیشی است. همچنین «تاریکی» در برابر نور، و «سنگ سخت» به عنوان مظهر جمود فکری و تحجر، از دیگر نمادهای این مفهوم هستند.
جمعبندی و توضیح کامل مخالفت با پیشرفت و روشن فکری
عبارت «مخالفت با پیشرفت و روشنفکری» بیانگر یک جریان فکری و اجتماعی است که در برابر دگرگونیهای مثبت، عقلگرایی و دستاوردهای علمی ایستادگی میکند. این پدیده که در اصطلاح علوم سیاسی و فلسفی به آن «تاریکاندیشی»، «ارتجاع» یا «واپسگرایی» گفته میشود، ریشه در ترس از تغییر، منافع شخصی یا تعصبات کورکورانه دارد و سدی در برابر توسعه جوامع محسوب میشود.
در فرهنگ اسلامی و قرآنی نیز این نگرش تحت عناوینی چون تحجر، قساوت قلب و اصرار بر رسوم جاهلی گذشته بدون سنجش عقلانی، مورد ملامت قرار گرفته است. متفکران همواره در طول تاریخ با نمادهایی چون خفاش یا تاریکی به نقد این جریان پرداختهاند تا لزوم حرکت به سمت نور، علم و آزاداندیشی را یادآور شوند.