یعنی چه
این واژه یک فعل واژهبست در زبان عربی است که از دو بخش «فَـ» (به معنی پس، سپس) و فعل «صَکَّتْ» (از ریشه صکک، به معنی کوبید و ضربه زد) تشکیل شده است. این حالت رفتاری معمولاً نشاندهنده شدت تعجب، بهتزدگی، حیرت یا حیای آمیخته به شگفتی در مواجهه با یک خبر غیرمنتظره است.
تلفظ
تلفظ صحیح این کلمه با فتح فاء، فتح صاد، فتح کاف مشدد و سکون تاء به صورت «فَصَکَّتْ» است.
در جدول
پاسخ دقیق برای جدول کلمات متقاطع، خود واژه «فصکت» با ۴ حرف است که به معنای سیلی زدن یا کوبیدن دست بر صورت میباشد.
به انگلیسی
در ترجمههای انگلیسی متون و تفاسیر، این واژه معمولاً به صورت ضربه زدن زن به صورت خود از روی تعجب ترجمه میشود.
به عربی
در زبان عربی، واژههای هممعنی و مترادف آن فلطمت یا فضربت وجهها (به صورت خود کوبید) هستند.
به فارسی
معادل دقیق فارسی این فعل عربی، «پس ضربه زد» یا «پس بر صورت خود کوبید» است که حالت فیزیکی ابراز شگفتی عمیق را میرساند.
در قرآن
این واژه دقیقاً یکبار در قرآن کریم در آیه ۲۹ سوره مبارکه ذاریات آمده است: «فَأَقْبَلَتِ امْرَأَتُهُ فِي صَرَّةٍ فَصَكَّتْ وَجْهَهَا وَقَالَتْ عَجُوزٌ عَقِيمٌ». این آیه به ماجرای ساره، همسر حضرت ابراهیم (ع) اشاره دارد که پس از شنیدن بشارت فرزنددار شدن در سن پیری، از شدت تعجب و شگفتی فریادی کشید و با دست به صورت خود زد.
جمعبندی و توضیح کامل فصکت
واژه «فصکت» (فَصَکَّتْ) یک لغت اصیل زبان فارسی نیست، بلکه یک فعل کاربردی و فصیح در زبان عربی است که به دلیل حضور در یک موقعیت داستانی و نمادین در قرآن کریم، در فرهنگهای لغت و تفاسیر مورد توجه قرار گرفته است. این کلمه از ریشه ثلاثی مجرد «صکک» مشتق شده که معنای اصلی آن زدن شدید با یک شیء پهن یا کف دست است.
در بستر ادبیات قرآنی، این واژه نماد و تصویرگر حالت روحیِ شگفتزدگی عمیق، بهت و حیای زنانه در مواجهه با یک معجزه یا خبر غیرمنتظره الهی است. این لغت هیچ ریشه یا معادل تککلمهای مستقیمی در زبان فارسی معیار ندارد و همواره به صورت یک عبارت فعلی مانند «پس به صورت خود زد» ترجمه میشود.