یعنی چه
این عبارت یک فراز کامل عربی به معنای «اما اندوه من جاویدان و بیپایان است» میباشد. این کلام جانسوز متعلق به امیرالمؤمنین امام علی (ع) است که آن را در تاریکی شب، پس از دفن غریبانهٔ حضرت فاطمه زهرا (س)، رو به مزار پیامبر اکرم (ص) زمزمه کردند و بیانگر عمق سوگ و فقدانِ تمامنشدنی است.
تلفظ
تلفظ صحیح این عبارت به صورت «امَّا حُزْنِی فَسَرْمَدٌ» (Amma hozni fa sarmad) است.
در جدول
این عبارت در جدولهای متقاطع و مسابقات فرهنگی به عنوان پاسخ برای راهنمای «عبارت نهجالبلاغه در سوگ حضرت زهرا» یا «جمله امام علی با معنای غم جاودان» به کار میرود و دقیقاً ۱۲ حرف دارد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای انتقال مفهوم این عبارت عاطفی و حزنانگیز، از واژگانی چون eternal یا everlasting برای کلمه سرمد (به معنای ابدی) استفاده میشود.
به عربی
این عبارت خود اصالتاً عربی فصیح و از خطبه ۲۰۲ نهجالبلاغه است. در عربی معیار معادلهایی مانند «حزنٌ سرمدي» یا «أما حزني فسرمدي» نیز برای اشاره به این مفهوم به کار میرود.
به فارسی
برگردان دقیق و ادبی این عبارت به فارسی «اما غصه و اندوه من همیشگی است» یا «ولی غم من پایانی ندارد» میشود که نشاندهنده یک سوگواری ابدی است.
در قرآن
خود این جمله کامل در قرآن نیست، اما واژه کلیدی آن یعنی «سَرمد» دو بار در قرآن کریم (سوره قصص، آیات ۷۱ و ۷۲) به معنی «همیشگی و دائم» برای توصیف شب یا روزِ طولانی و ابدی به کار رفته است: «قُلْ أَرَأَيْتُمْ إِنْ جَعَلَ اللَّهُ عَلَيْكُمُ اللَّيْلَ سَرْمَدًا...»
جمعبندی و توضیح کامل اما حزنی فسرمد
عبارت «اما حزنی فسرمد» یک جمله و فراز کامل عربی وامگرفته از خطبه ۲۰۲ کتاب شریف نهجالبلاغه است. این کلام جانسوز و عمیق، متعلق به امیرالمؤمنین امام علی (ع) است که آن را در تاریکی شب، پس از دفن غریبانه حضرت فاطمه زهرا (س)، رو به مزار پیامبر اکرم (ص) از شدت اندوه زمزمه کردند.
از نظر واژهشناسی، این عبارت از بخشهای «امّا» (حرف شرط)، «حُزنی» (اندوه من) و «فَسَرمَد» (پس ابدی است) تشکیل شده و در لغت به معنای «اما اندوه من همیشگی و بیانقطاع است» میباشد. امام علی (ع) بلافاصله پس از این فراز میفرمایند «و أمّا لیلی فمُسهَّد» یعنی شبهایم نیز از این پس با بیداری و بیخوابی خواهد گذشت که اوج تنهایی ایشان را نشان میدهد.
در فرهنگ شیعه و ادبیات آیینی، این عبارت اصطلاحی نمادین برای نشان دادن مظلومیت مطلق، غم سنگین و سوگ دائمی ایام فاطمیه و فراق اهل بیت (ع) است. اگرچه خود جمله در قرآن نیست، اما واژه «سرمد» در قرآن برای توصیف استمرار و پیوستگی بیوقفه زمان به کار رفته است.