یعنی چه
این اصطلاح در زبان عامیانه و امروزی به معنی سرعت گرفتن، شتاب پیدا کردن و به اوجِ یک روند یا فعالیت رسیدن است (مانند دور گرفتن موتور یا بحث). در متون کهن نیز به معنای دایرهوار گرد کسی یا چیزی جمع شدن و محاصره کردن به کار میرفته است.
تلفظ
این عبارت ترکیبی از واژه «دَور» (با فتح دال) و فعل «گِرفتن» (با کسر گاف و ر) ساخته شده است.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ این واژه بر اساس تعداد حروف (۸ حرف) خود کلمه یا مترادفهای آن تعیین میشود.
به انگلیسی
بسته به بافت متن، در مفهوم فیزیکی و مهارتی از اصطلاحات مربوط به شتاب و در مفهوم فیزیکی محیطی از افعال احاطه استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی برای رساندن مفهوم امروزی (سرعت گرفتن) از واژگان مربوط به زخم و سرعت، و برای معنای کهن از احاطه استفاده میکنند.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی این فعل مرکب در کاربرد مدرن «شتاب گرفتن» و «تند شدن» است و در کاربرد سنتی و قدیمیتر، دایرهوار گرد آمدن، «حلقه زدن» و «دربر گرفتن» معنا میدهد.
نماد چیست
از نظر بصری و مفهومی، این عبارت در معنای امروزی نماد گردباد یا چرخدندهای است که چرخشش شتاب میگیرد؛ و در معنای کهن، نماد دایره، حلقه یا حصاری است که برای حفاظت یا محاصره دور چیزی کشیده میشود.
جمعبندی و توضیح کامل دور گرفتن
عبارت «دور گرفتن» یک فعل مرکب در زبان فارسی است که دو لایه معنایی متفاوت اما مرتبط را در خود جای داده است. در ادبیات کلاسیک و لغتنامههای کهن مانند دهخدا، این واژه بیشتر به معنای فیزیکیِ دور چیزی را گرفتن، حلقه زدن، محاصره کردن و احاطه کردن به کار میرفته است که ریشه در مفهوم دایره و پیرامون دارد.
در کاربرد عامیانه، مدرن و امروزی، این اصطلاح دچار تحول معنایی شده و بیشتر برای ماشینآلات، موتورها و یا فرآیندها و گفتگوها به کار میرود؛ به این معنا که حرکتی ابتدا به ساکن یا کند، به مرور سرعت مییابد، گشتاور و شتاب پیدا میکند و به اوج رونق یا فعالیت خود میرسد.
بنابراین شناخت بافت متن برای درک این کلمه بسیار مهم است؛ چرا که در یک متن فنی یا روزمره به معنای افزایش سرعت و در یک متن کهن به معنای دربرگیری و گرد آمدن دایرهوار است.