یعنی چه
عبارت «ذروه کبریا» از دو واژه عربی «ذروه» به معنای قله، اوج و بلندترین نقطه، و «کبریا» به معنای عظمت، بزرگی و جلال مطلق ساخته شده است. این ترکیب اصطلاحی کلاسیک، ادبی و عرفانی است که برای توصیف ساحت دستناپذیر خداوند، کمال مطلق و بالاترین درجه از شکوه الهی به کار میرود؛ جایی که عقل و درک بشر از رسیدن به آن عاجز است.
تلفظ
واژه اول به دو صورت «ذِروِه» (با کسر ذال) و «ذُروِه» (با ضم ذال) خوانده میشود که شکل اول رایجتر است. واژه دوم نیز به صورت «کِبریا» با کسر کاف تلفظ میگردد و در حالت ترکیبی صدای مضاف (ـِ) بین آنها قرار میگیرد.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، این عبارت به عنوان پاسخ برای راهنماهایی چون «اوج عظمت»، «قله بزرگی و جلال خداوند» یا «بالاترین مرتبه شکوه الهی» به کار میرود و دقیقاً دارای ۹ حرف است.
به انگلیسی
برای انتقال حس ادبی و عرفانی این ترکیب در زبان انگلیسی، از واژگانی که به قله و بالاترین نقطه (مانند Pinnacle، Apex و Zenith) اشاره دارند در کنار واژگان مبیّن شکوه و عظمت (مانند Grandeur و Majesty) استفاده میشود.
به فارسی
برگردانها و واژههای هممعنی فارسی این ترکیب عبارتند از: اوجِ بزرگی، ستیغِ جلال، نهایتِ شکوه، و بلندترین جایگاه کبریایی. در نقطه مقابل و به عنوان متضاد، میتوان به عباراتی چون «حضیض ذلت» یا «ژرفای حقارت» اشاره کرد.
در قرآن
ترکیب عینی «ذروه کبریا» و واژه «ذروه» در متن قرآن کریم وجود ندارند. با این حال، کلمه «الْکِبْرِیَاء» به صورت مستقل دو بار در قرآن ذکر شده است؛ یکی در آیه ۷۸ سوره یونس (به معنی قدرت و بزرگی در زمین) و دیگری در آیه ۳۷ سوره جاثیه که میفرماید: «وَلَهُ الْکِبْرِیَاءُ فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ» و به عظمت و حاکمیت مطلقه خداوند در آسمانها و زمین اشاره دارد.
نماد چیست
در ادبیات رمزی و عرفانی، این عبارت نماد هدف غایی سالک و عارف است؛ یعنی پرواز مرغ روح از پستیهای دنیا (حضیض خاک) به سوی بالاترین جایگاه معنوی. همچنین این ترکیب نمادی از عظمت بیکران و دستناپذیر ذات الهی برای عقل محدود بشر است.
جمعبندی و توضیح کامل ذروه کبریا
ترکیب «ذروه کبریا» یک اصطلاح استعاری، ادبی و عرفانی است که از ترکیب دو واژه عربی «ذروه» (به معنی قله و اوج) و «کبریا» (به معنی عظمت و بزرگی مطلق) در زبان فارسی پدید آمده است. این عبارت عموماً برای وصف بالاترین مرتبه جلال، شکوه الهی و ساحت قدسی پروردگار به کار میرود که عقل بشر توانایی درک کامل آن را ندارد.
در شعر و ادبیات عرفانی ایران، شاعرانی چون عطار نیشابوری از این تعبیر برای نشان دادن نقطه غایی تکامل معنوی و پرواز روح انسان از مادیات به سوی کمال مطلق استفاده کردهاند. گرچه این ترکیب به صورت یکجا در قرآن نیامده، اما مفهوم کبریا به عنوان صفت حاکمیت و عظمت مطلق خداوند در آیات قرآنی جایگاه ویژهای دارد.