یعنی چه
منصوبة (مؤنث منصوب) در قواعد و نحو زبان عربی به کلمهای گفته میشود که در حالت نصب (مانند مفعول) قرار دارد و معمولاً دارای علامت فتحه یا تنوین نصب است. در معنای عام و قدیمی نیز به معنای هر چیز برپا شده، نصب شده، یا شخصِ گماشته و تعیین شده (مؤنث) به کار میرود. همچنین در متون کهن به بساط شطرنج یا تدبیر جنگی نیز اشاره داشته است.
تلفظ
این واژه در زبان فارسی به صورت مَنْصُوبَه (mansūbah) تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، واژه منصوبة به عنوان پاسخ برای راهنماهایی چون «گماشته شده»، «برپا شده» یا «بساط شطرنج در قدیم» کاربرد دارد و دقیقاً یک کلمه ۶ حرفی است.
به انگلیسی
در بافت دستوری و ادبیات گرامری از معادل Accusative استفاده میشود، در حالی که در کاربردهای عمومی و اداری معادلهای Appointed یا Installed به کار میروند.
به عربی
این واژه اصالتاً عربی است و مشتق از ریشه «ن-ص-ب» بوده و در زبان عربی به صورت مَنْصُوبَة تلفظ و نگارش میشود که ضد کلمات مرفوعة و مجرورة است.
به فارسی
برابرهای فارسی این واژه بسته به متن شامل «برپا شده»، «ایستاده»، «گماشته»، «تعیینشده» و در اصطلاح کهن «نقشه، تدبیر یا بساط شطرنج» است.
نماد چیست
منصوبة در دانش نحو و اعراب کلمات، نماد دستوری حالت نصب یا همان علامت فتحه (ـَ) و تنوین نصب است که نشاندهنده نقشهایی مانند مفعولبه در جمله میباشد.
جمعبندی و توضیح کامل منصوبة
واژه منصوبة اصطلاحی است با ریشه عربی (ن-ص-ب) که در دو قلمرو معنایی عمده کاربرد دارد. در حوزه ادبیات و اداری، به معنای هر چیز برپا شده، ثابت شده یا زن گماشته شده به یک منصب است؛ هرچند در ادبیات کهن فارسی گاه به معنای بساط شطرنج و تدبیرهای جنگی نیز به کار میرفته است.
کاربرد تخصصی و رایجتر آن در دانش نحو و گرامر زبان عربی است، جایی که به کلمات دارای علامت فتحه یا نقش مفعولی، کلمه منصوبه میگویند. این واژه مستقیماً در قرآن نیامده اما مشتقات فعلی آن نظیر «نُصِبَت» در آیات قرآنی دیده میشود و علم اعراب قرآن به وفور از این اصطلاح برای تبیین نقش کلمات بهره میگیرد.