یعنی چه
این عبارت یک ترکیب رسمی و حقوقی است که از دو واژه عربی تشکیل شده است: ابنیه به معنای ساختمانها و عمارات، و اشجار به معنای درختان. در اصطلاح فقهی و ثبتی، این ترکیب به اموال غیرمنقولی اشاره دارد که بر روی زمین (عرصه) ایجاد شدهاند و به آنها «اعیانی» میگویند. این اصطلاح بهویژه در قوانین مربوط به ارث، وقف و ثبت املاک کاربرد فراوانی دارد.
تلفظ
تلفظ صحیح این عبارت به صورت «اَبْنِیِـه وَ اَشْجٰار» است.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ به عنوان ساختمانها و درختان، کلمه ۱۱ حرفی «ابنیه و اشجار» است. همچنین کلماتی مانند اعیانی یا مستحدثات نیز ممکن است به عنوان پاسخهای جایگزین مطرح شوند.
به انگلیسی
در متون عمومی از عبارت Buildings and Trees استفاده میشود، اما در متون تخصصی حقوقی و ثبتی برای اشاره به بناها و تغییرات ایجاد شده روی زمین کلمه Improvements به کار میرود.
به عربی
این ترکیب ریشه در زبان عربی دارد و در متون فقهی و حقوقی جهان عرب نیز به همین صورت یا با تعابیری نظیر المنشآت والغراس استفاده میشود.
به فارسی
معادلهای فارسی سره و روان این ترکیب، «ساختمانها و درختان»، «بناها و گیاهان» یا «سازهها و پوشش گیاهی» است که مفهوم محیط انسانساخت و طبیعت کنار هم را میرساند.
نماد چیست
واژه «ابنیه و اشجار» نماد اسطورهای یا فرهنگی خاصی ندارد. با این حال، در نگاه تحلیل ادبی و معماری، ابنیه میتواند نمادی از تمدن، شهرسازی و قدرت ساختوساز انسان باشد و اشجار نمادی از حیات، طبیعت و سرسبزی؛ که قرارگیری آنها در کنار یکدیگر نشاندهنده تعادل میان عمران انسانی و محیط زیست است.
جمعبندی و توضیح کامل ابنیه و اشجار
ترکیب واژگانی «ابنیه و اشجار» یکی از اصطلاحات بسیار رایج و کلیدی در ادبیات حقوقی، ثبتی و فقهی ایران است. ابنیه جمع «بناء» به معنی ساختمانها و عمارات است و اشجار جمع «شجر» به معنی درختان؛ در نتیجه ترکیب آنها به طور دقیق معنای «ساختمانها و درختان» را میدهد. در اصطلاح حقوقی، این دو مورد مصداق بارز «اعیانی» یعنی اموال غیرمنقولی هستند که روی زمین ایجاد میشوند، در حالی که به خودِ زمین «عرصه» گفته میشود.
این عبارت بیش از هر چیز به خاطر قوانین ارث در حقوق ایران شهرت دارد. در قانون مدنی قدیم، زوجه از خود زمین (عرصه) ارث نمیبرد و سهم او تنها از قیمت «ابنیه و اشجار» (ساختمان و درختان) موجود در ملک محاسبه میشد. اگرچه این قانون در سال ۱۳۸۷ اصلاح شد و اکنون همسر از قیمت کل مال غیرمنقول (هم زمین و هم بنا و درخت) ارث میبرد، اما این اصطلاح کماکان در پروندههای انحصار وراثت قدیمی، وقفنامهها و امور ثبتی کاربرد گستردهای دارد.