یعنی چه
گالینگور به نوعی کاغذ یا مقوای ضخیم و باکیفیت گفته میشود که روکشی از جنس پارچه، چرم مصنوعی، یا پلاستیک دارد. این متریال به دلیل استحکام، دوام و مقاومت بالا، عمدتاً در صنعت صحافی برای ساختن جلد کتابهای نفیس، لوکس، پایاننامهها، دیوان اشعار و لوحهای تقدیر به کار میرود که به این نوع کتابها اصطلاحاً «جلد سخت» یا هاردکاور نیز میگویند.
ریشه
این واژه ریشه در زبان فرانسوی دارد و از کلمه Galuchat (گالوشا) گرفته شده است. گالوشا در اصل نوعی چرم دباغیشده از پوست کوسه یا سفرهماهی بود که اولین بار توسط هنرمندی فرانسوی به نام ژان کلود گالوشا در قرن هجدهم برای جلد کردن جعبهها و کتابهای اشرافی استفاده شد. این کلمه پس از ورود به ایران و دگرگونی در صنعت چاپ، به شکل «گالینگور» رواج یافت. البته در برخی منابع به اشتباه ریشه آن را روسی ذکر کردهاند.
تلفظ
این واژه در زبان فارسی به صورت گالینگور (gālingur) تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع، در پاسخ به پرسشهایی نظیر «نوعی جلد کتاب»، «جلد سخت کتاب» یا «کاغذ ضخیم صحافی»، واژه ۸ حرفی «گالینگور» مد نظر طراحان است. متضاد آن در جدول معمولاً کلمه ۵ حرفی «شومیز» (جلد نرم) میشود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای اشاره به کتابهایی با جلد گالینگور از واژگان Hardcover یا Hardback استفاده میشود که دقیقاً به معنای کتابی با جلد سخت و مقاوم است.
به فارسی
در زبان فارسی اصیل و اصطلاحات استاندارد نشر، به جای این واژه بیگانه از ترکیبهای «جلد سخت»، «جلد مقوایی» یا «صحافی سخت» استفاده میشود.
نماد چیست
در فرهنگ نشر و کتابخوانی، گالینگور کاربرد نمادین تثبیتشدهای در متون کهن ندارد، اما به طور استعاری نماد اصالت، ماندگاری، رسمی بودن و ارزش بالای یک کتاب است. کتابهای مرجع، کتب تاریخی و دیوانهای شعر گرانبها را با این نوع جلد میسازند تا در برابر فرسایش زمان مقاوم بمانند.
جمعبندی و توضیح کامل گالینگور
واژه گالینگور در صنعت چاپ و نشر ایران کاربرد بسیار وسیعی دارد و مستقیماً به کتابهایی اشاره میکند که به جای جلد کاغذی و نازک، دارای جلدی ضخیم، محکم و با روکشهای محافظ (مانند پارچه یا چرم مصنوعی) هستند. این واژه که از کلمه فرانسوی گالوشا وام گرفته شده، به مرور زمان جای خود را در میان اهل کتاب باز کرده است.
تولید کتابهای گالینگور به دلیل فرآیند پیچیدهتر صحافی، دوخت عطف و هزینه بالای مواد اولیه، قیمت تمامشده بیشتری نسبت به کتابهای شومیز (جلد نرم) دارد. به همین دلیل، ناشران معمولاً آثار ماندگار، مرجع، لوکس و دیوانهای شعر ارزشمند را با این نوع جلد روانه بازار میکنند تا علاوه بر دوام بالا در طول سالیان، ظاهری شکیل و رسمی به کتاب ببخشند.