سماع یعنی چه؟

جمع‌بندی و توضیح کامل سماع

واژه «سماع» از نظر لغوی ریشه در فرهنگ عربی دارد و به معنای شنیدن و گوش فرادادن است، اما ارزش فرهنگی و شهرت بی‌بدیل خود را وامدار ادبیات و عرفان اسلامی-فارسی است. در طریقت‌های صوفیه، به‌ویژه آیین مولویه که منسوب به مولانا جلال‌الدین بلخی است، سماع از یک عمل ساده شنیداری به یک آیین عمیق معنوی و حرکت نمادین چرخشی تبدیل شد.

در این آیین، هر حرکتی معنایی رمزآلود دارد؛ لباس بلند و سفید نماد کفنِ نفسِ اماره، کلاه بلند نماد سنگ مزار آن، و چرخش صوفیان نماد حرکت ذرات جهان به دور خورشید حقیقت و اتحاد مرید با حق است. سماع در واقع سفر روحانی روح از خود به سوی خدا، ترک تعلقات مادی و رسیدن به مرحله وجد، شور و عشق الهی از طریق هم‌نوایی شعر، موسیقی و ذکر است.