معنی
ترغیب در لغت به معنای راغب کردن، خواهان گردانیدن و در دل کسی شوق و خواهش انداختن برای انجام کاری است. این واژه زمانی به کار میرود که بخواهیم فردی را با ایجاد انگیزه مثبت به سمتی سوق دهیم.
یعنی چه
واژه ترغیب یک مفهوم کلاسیک و عمومی است؛ به این معنی که با استفاده از ابزارهای کلامی، پاداش یا انگیزههای معنوی و مادی، تمایل درونی یک شخص را برای انجام دادن یا پذیرفتن یک امر تقویت کنیم تا او با میل خود به آن کار تن دهد.
تلفظ
این کلمه بر وزن تفعیل است که در زبان فارسی با فتح تاء، سکون راء، کسر غین و سکون یاء تلفظ میشود.
در جدول
در کلمات متقاطع، در پاسخ به راهنماهایی همچون «تشویق کردن» یا «واداشتن به کار»، واژه پنجحرفی «ترغیب» از گزینههای اصلی و دقیق به شمار میرود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی با توجه به سیاق متن میتوان از واژههای متعددی استفاده کرد؛ برای تشویق عمومی از Encouragement و برای متقاعد کردن کسی جهت انجام کار از Persuasion استفاده میشود.
به فارسی
گرچه ترغیب ریشه عربی دارد و کاملاً در فارسی جا افتاده است، اما در سرهنویسی میتوان از واژهها و ترکیبهایی نظیر انگیزش، دلگرم کردن، مایل کردن، یا واداشتن بهره برد.
در قرآن
عین واژه «ترغیب» با این رسمالخط در قرآن مجید یافت نمیشود، اما مشتقات ریشه آن مانند «رغبا» (آیه ۹۰ انبیاء) وجود دارد. همچنین در آیه ۶۵ سوره انفال، فعل «حَرِّضِ» («یَا أَیُّهَا النَّبِيُّ حَرِّضِ الْمُؤْمِنِينَ...») دقیقاً کاربردی هممعنا با ترغیب و تشویق دارد. در ادبیات دینی نیز همواره ترکیب «ترغیب و ترهیب» (بشارت و بیم) در کنار هم استفاده میشوند.
جمعبندی و توضیح کامل ترغیب
واژه «ترغیب» مصدری عربی از ریشه (ر غ ب) است که به طور گسترده در زبان فارسی به کار میرود و معنای اصلی آن ایجاد انگیزه، شوق و رغبت در دیگری برای انجام یک عمل مشخص است. این واژه در ساختار خود بار معنایی مثبتی دارد و معمولاً به سوق دادن افراد به سوی کارهای پسندیده، پیشرفت یا تصمیمات درست اشاره دارد.
در تقابل مفاهیم، ترغیب روبروی واژههایی مانند تنفیر (بیزار کردن)، تحذیر (برحذر داشتن) و دلسرد کردن قرار میگیرد. در حقیقت، ترغیبکننده تلاش میکند با تکیه بر جنبههای کششی و انگیزشی، فرد را با میل باطنی خودش همراه کند، نه اینکه با اجبار یا تهدید او را به کاری وادار سازد.
امروزه این مفهوم در علومی چون روانشناسی، مدیریت و بازاریابی کاربرد بسیار فراوانی دارد و فرآیندی هوشمندانه برای همسو کردن تمایلات افراد با اهداف مشخص به شمار میرود که از طریق پاداشهای درونی یا بیرونی حاصل میشود.