یعنی چه
عبارت «طاس و دولیچه» (یا طاس و دولچه) در فرهنگ و زبان عامیانه فارسی، اصطلاحی است کنایی که به مجموعه وسایل و اسباب کامل حمامهای سنتی قدیم اشاره دارد. طاس (کاسه مسی بزرگ برای آب ریختن) و دولیچه (ظرف چرمی یا پوستی دستهدار برای حمل آب) دو ابزار جدانشدنی و اصلی در حمامهای عمومی بودند. این ترکیب در فرهنگ عامه مجازاً به معنی بار و بنه، سازوبرگ کامل یا فراهم بودن تمام اسباب یک کار نیز به کار میرود.
تلفظ
این ترکیب از دو واژه تشکیل شده است: «طاس» با فتح اول (tās) و «دولیچه» با ضمه دال و کسره چم (dūlīče).
در جدول
در جدول کلمات متقاطع، پاسخ این عبارت دقیقاً «طاس و دولیچه» با ۱۰ حرف است و به عنوان طراح سوال برای وسایل قدیمی حمام به کار میرود.
به انگلیسی
برای توصیف عینی اجزای این ترکیب در زبان انگلیسی از عبارات مربوط به ظروف حمام سنتی استفاده میشود.
به ترکی
در زبان ترکی با توجه به فرهنگ مشترک حمامهای سنتی، معادلهای دقیقی برای طاس و ظروف آب حمام وجود دارد.
به فارسی
مترادفهای فارسی این کلمه شامل عباراتی چون وسایل حمام، طشت و لگنچه، کاسه و دلو، و در مفهوم عامیانه و کنایی به معنای بار و بندیل یا سازوبرگ کامل است. اجزای آن شامل طاس (تاس، طاسک) و دولیچه (دلو، دول، دولچه، دولاب) هستند.
جمعبندی و توضیح کامل طاس و دولیچه
عبارت «طاس و دولیچه» یکی از اصطلاحات اصیل و نوستالژیک فرهنگ عامه و گویشهای قدیمی فارسی (بهویژه تهرانی قدیم) است. این ترکیب از دو ابزار کاربردی در حمامهای سنتی یعنی «طاس» (کاسه یا تشت مسی گود برای آبریختن) و «دولیچه» (دلو کوچک چرمی یا پوستی مخروطی برای حمل آب) ساخته شده است که در گذشته جزء ملزومات شخصی و جدانشدنی هر فرد برای رفتن به حمامهای عمومی محسوب میشدند.
در ادبیات فولکلور و داستانهایی که فضای ایران قدیم (دوران قاجار و پهلوی اول) را بازسازی میکنند، این عبارت مظهر لوازم بهداشتی و بهداشت عمومی گذشته است. همچنین به صورت کنایی و استعارهای، هنگامی که فردی تمام لوازم، بار و بنه، یا سازوبرگ کامل کاری را جمعآوری کرده یا با خود همراه دارد، از این اصطلاح استفاده میشود تا نشاندهنده تکمیل بودن همهچیز باشد.