یعنی چه
تمرد به معنای پافشاری در سرکشی، گردنکشی و نپذیرفتن فرمان، نظم یا سلطه است. این واژه در اصل از ریشه عربی (م ر د) گرفته شده که به معنای برهنه و عاری بودن از چیزی است و در اصطلاح به خروج از اطاعت قانون اشاره دارد.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت تَمَرُّد (تَ مَ ر رُ د) است که مصدری از باب تفعل در زبان عربی میباشد.
در جدول
در حل جدول کلمات متقاطع، واژه تمرد معمولاً با نشانههایی چون سرکشی، نافرمانی، گردنکشی، عصیان و یاغیگری پرسیده میشود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی بسته به بافت متن، از واژههای متفاوتی استفاده میشود؛ برای نمونه در محیطهای نظامی و قانونی بیشتر از Insubordination و Mutiny بهره میبرند.
به عربی
این واژه خود ریشه عربی دارد و در معجمهای معاصر عربی نیز دقیقاً به همین صورت یا به شکل واژگان هممعنی مانند عصیان به کار میرود.
به فارسی
برابرهای اصیل و رایج فارسی برای واژه تمرد عبارتند از: سرپیچی، نافرمانی، سرکشی، خودسری و گردنکشی.
جمعبندی و توضیح کامل تمرد
واژه تمرد ریشه در زبان عربی دارد و از ماده (م ر د) مشتق شده است. این کلمه در فرهنگهای لغت فارسی مانند دهخدا و معین به معنای سر باز زدن از دستورات، عصیان و خروج از طاعت مراجع قدرت معنا شده است. اگرچه خودِ این مصدر به طور مستقیم در قرآن کریم نیامده، اما مشتقات همریشه آن مانند مارد و مرید برای توصیف سرکشی شیطان به کار رفتهاند.
در کاربردهای حقوقی و نظامی، تمرد بار معنایی بسیار جدی دارد و به معنای تخلف صریح از فرامین قانونی است که معمولاً مجازاتهای مشخصی را در پی دارد. در ادبیات و فرهنگ عامه نیز گاهی اسب چموش یا ابلیس به عنوان نمادهای کهنالگویی تمرد شناخته میشوند؛ هرچند در برخی جریانهای ادبی مدرن، این واژه گاه با مفهوم ایستادگی در برابر ظلم پیوند میخورد.