یعنی چه
این عبارت یک اصطلاح پزشکی کاملاً مهجور و منسوخ در زبان فارسی است که در گذشته برای اشاره به سندرم داون (Down syndrome) به کار میرفت. به دلیل شباهت ظاهری چشمهای این بیماران به نژاد مردم مغولستان و تلقی نادرست از کمخردی، در قرن ۱۹ میلادی این نام نژادپرستانه و غیراعلمی را بر آن گذاشته بودند که امروزه کاملاً ممنوع و غیرقابل استفاده است.
تلفظ
ترکیب اضافی و توصیفی شامل سه واژه: مَرَض (بر وزن فَعَل) + بَلاهَت (بر وزن فَعالَت به معنی نادانی و کودنی) + مَغولی (منسوب به قوم مغول).
در جدول
در طراحی یا حل جدولهای کلمات متقاطع قدیمی، این عبارت دقیقاً ۱۳ حرف دارد و به عنوان نشانه یا پاسخ برای اختلال ژنتیکی تریزومی ۲۱ یا منگولیسم سابق کاربرد داشته است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی امروزه به طور رسمی از واژه Down syndrome استفاده میشود. واژه قدیمی Mongolism یا Mongolian idiocy به دلیل بار توهینآمیز حذف شده است.
به فارسی
معادلهای فارسی دقیق، محترمانه و علمی امروزی برای این اصطلاح، «سندرم داون» یا «نشانگان داون» و در اصطلاح زیستشناسی و پزشکی «تریزومی ۲۱» است.
نماد چیست
نماد جهانی آگاهیبخشی درباره این بیماری (سندرم داون)، روبان زرد و آبی است. همچنین استفاده از جورابهای لنگهبهلنگه به نشانه کروموزومهای اضافه که در زیر میکروسکوپ شبیه به جوراب دیده میشوند، از دیگر نمادهای بینالمللی آن است.
جمعبندی و توضیح کامل مرض بلاهت مغولی
عبارت «مرض بلاهت مغولی» یک اصطلاح پزشکی کاملاً منسوخ، مهجور و غیراعلمی است که در گذشته برای توصیف اختلال ژنتیکی سندرم داون (تریزومی ۲۱) استفاده میشد. این نامگذاری در قرن نوزدهم میلادی توسط پزشکان غربی و بر پایه شباهت ظاهری فرم چشمهای این بیماران به مردم آسیای شرقی و مغولستان انجام گرفته بود. واژه بلاهت نیز به معنای کمخردی و نادانی است که ترکیب آنها باری بسیار منفی و توهینآمیز ایجاد میکرد.
در سال ۱۹۶۵ میلادی، سازمان بهداشت جهانی (WHO) به درخواست رسمی متخصصان و دولت مغولستان، اصطلاح منگولیسم و بلاهت مغولی را به دلیل نژادپرستانه بودن و بار معنایی غیراخلاقی آن، به طور کامل از ادبیات پزشکی دنیا حذف کرد. از آن زمان به بعد، این بیماری به افتخار پزشک کاشف آن یعنی جان لانگدون داون، «سندرم داون» نامیده شد.
امروزه به کار بردن این عبارت در مجامع علمی، پزشکی، رسانهها و حتی عرف جامعه کاملاً مطرود است و تنها در متون تاریخی طب سنتی یا به عنوان یک فکت تاریخی در طراحی جدولهای کلمات متقاطع به چشم میخورد.