یعنی چه
«النقیر» در اصل لغت به معنای گودی یا خال بسیار کوچکی است که در پشت هسته خرما قرار دارد؛ همان نقطهای که جوانه از آن خارج میشود. در کاربرد عرفی و ادبی، این واژه به صورت کنایهای برای اشاره به چیزی بسیار کم، بیارزش، حقیر و ناچیز به کار میرود.
تلفظ
تلفظ صحیح این کلمه به صورت «اَلنَّقِیر» (An-Naqīr) است. از آنجا که حرف نون از حروف شمسی است، الف و لام ابتدایی ادغام شده و نون با تشدید خوانده میشود.
در جدول
در سؤالات جدولهای متقاطع، واژه شش حرفی «النقیر» (یا شکل چهار حرفی آن یعنی نقیر) در پاسخ به راهنماهایی همچون «کمترین مقدار ممکن»، «گودی پشت هسته خرما» یا «کنایه از امر بسیار حقیر» میآید.
به انگلیسی
در ترجمه انگلیسی، برای اشاره به مفهوم مادی کلمه از عبارتهایی مانند date pit groove یا tiny pit استفاده میشود، در حالی که برای انتقال معنای کنایی و قرآنی آن واژههایی نظیر speck، jot یا whit به کار میروند.
به عربی
واژه النقیر اصالتاً عربی و از ریشه «نقر» است. در فرهنگ لغات عربی، این کلمه با مفاهیمی چون النقرة (حفره کوچک)، الحفرة الطفيفة و کنایاتی مثل القلیل یا الذرة هممعنی قلمداد میشود.
در قرآن
این واژه دو بار در قرآن کریم و در سوره مبارکه نساء (آیات ۵۳ و ۱۲۴) به صورت «نَقِیرًا» به کار رفته است. در این آیات، خداوند از این تمثیل استفاده کرده تا تأکید کند که در حق هیچ انسانی، حتی به اندازه گودی ناچیز پشت هسته خرما، کمترین ستم و بیعدالتی صورت نمیگیرد.
نماد چیست
در فرهنگ اسلامی و بلاغت عربی، النقیر به همراه واژههای همنشین خود یعنی «قطمیر» (پوسته نازک هسته) و «فتیل» (رشته باریک شکاف هسته)، نماد غایت کممقدار بودن و کوچکترین مقیاس سنجش است. این کلمه نمادی است از اینکه حتی ریزترین حقوق و اعمال انسانها نیز در پیشگاه الهی گم نخواهد شد.
جمعبندی و توضیح کامل النقیر
واژه «النقیر» اصالتاً ریشهای عربی دارد و از ماده «نقر» به معنای کوبیدن یا نوک زدن مشتق شده است. در معنای مادی و عینی، این واژه به فرو رفتگی یا خال بسیار ریزی اطلاق میشود که در پشت هسته خرما قرار دارد و محل خروج جوانه است.
در کاربردهای قرآنی و ادبی، النقیر از پوسته مادی خود فراتر رفته و به عنوان یک تمثیل رسا برای بیان نهایت ناچیزی، بیارزشی مطلق و کمترین مقدار قابل تصور به کار میرود. استفاده از این کلمه در سوره نساء، نمایانگر دقت بینظیر و موشکافانه در سنجش اعمال و اجرای عدالت الهی است.
در فرهنگ عامه و لغتنامهها، این کلمه معمولاً در کنار تعابیری چون قطمیر و فتیل میآید که همگی اجزای ناچیز هسته خرما هستند و در ادبیات به منظور نشان دادن جزئیات بسیار ریز یا کمترین مقیاس مادی کاربرد دارند.