کریه یعنی چه؟ متضاد آن

جمع‌بندی و توضیح کامل کریه

واژه «کریه» صفت و واژه‌ای با ریشه عربی (از ریشه ک‌ر‌ه) است که وارد زبان فارسی شده و برای توصیف هر آن‌چه که ظاهر، بو، صدا یا باطن زشت و ناخوشایندی دارد به کار می‌رود. این کلمه بار معنایی منفی شدیدی دارد و حس انزجار و بیزاری را در مخاطب برمی‌انگیزد؛ به همین دلیل در ترکیبات ادبی مانند «کریه‌المنظر» برای اشاره به فرد زشت‌چهره یا «کریه‌الصوت» برای صدای بد و آزاردهنده استفاده می‌شود.

در متون ادبی، اخلاقی و عرفانی، این واژه صرفاً به زشتی‌های مادی و ظاهری محدود نمی‌شود، بلکه به عنوان نمادی برای نشان دادن زشتی‌های باطنی، گناهان، جهل و پلیدی‌های روحی که در تضاد کامل با زیبایی معنوی و حقیقت هستند، مورد استفاده قرار می‌گیرد. اگرچه خود کلمه «کریه» در متن قرآن نیامده است، اما هم‌خانواده‌های آن نظیر اکراه، مکروه و کراهت برای بیان مفهوم ناپسند داشتن و اجبار کاربرد فراوانی دارند.