یعنی چه
اخلاص در تبلیغ به معنای پاک کردن نیت از هرگونه غرض شخصی، مادی، جاهطلبی و ریا در راستای دعوت مردم به سوی حق است؛ به طوری که تمام هدف مبلّغ، رضایت الهی و هدایت جامعه باشد.
تلفظ
تلفظ این ترکیب به صورت [إخلاص دَر تَبلیغ] (eḵlāṣ dar tablīḡ) است.
در جدول
در مسابقات و جداول کلمات متقاطع، پاسخ این عبارت ۱۲ حرف دارد و خودِ «اخلاص در تبلیغ» است.
به انگلیسی
معادلهای رایج انگلیسی برای رساندن مفهوم خلوص نیت در دعوت و رسالت دینی.
به عربی
تعبیر اصیل عربی این مفهوم اخلاقی و مذهبی.
به فارسی
برگردان و معادلهای روان فارسی آن شامل بیریا بودن در ارشاد، صدق در رسالت، پاکدستی در هدایت و خلوص نیت در تبلیغ است.
در قرآن
این مفهوم یکی از بارزترین ویژگیهای پیامبران در قرآن است. شاهبیتِ اخلاص در تبلیغ در قرآن، تکرارِ مداومِ عبارتِ «نخواستن مزد» از سوی رسولان است؛ مانند آیه ۱۰۴ سوره یوسف: «وَمَا تَسْأَلُهُمْ عَلَيْهِ مِنْ أَجْرٍ ۚ إِنْ هُوَ إِلَّا ذِكْرٌ لِلْعَالَمِينَ» (و تو از آنها هیچ پاداشی در برابر تبلیغ خود نمیخواهی؛ این نیست مگر یادآوری برای جهانیان). همچنین در آیه ۲۱ سوره یس آمده است: «اتَّبِعُوا مَنْ لَا يَسْأَلُكُمْ أَجْرًا وَهُمْ مُهْتَدُونَ» که به مردم توصیه میکند از مبلّغانی پیروی کنند که چشمداشت مالی ندارند.
جمعبندی و توضیح کامل اخلاص در تبلیغ
ترکیب مفهومی «اخلاص در تبلیغ» از دو واژه عربی اخلاص (از ریشه خ-ل-ص به معنی پاک شدن از ناخالصی) و تبلیغ (از ریشه ب-ل-غ به معنی رساندن پیام) تشکیل شده است. این اصطلاح در حوزه اخلاق اسلامی و رسالت مذهبی اهمیت بالایی دارد و به معنای آن است که یک مبلّغ یا دعوتکننده، پیام حق را بدون هیچگونه انگیزه مادی، شهرتطلبی، ریا و غرضورزی شخصی به مردم برساند.
در فرهنگ قرآنی و سیره انبیاء، این مفهوم با اصلِ عدم درخواست پاداش و مزد گره خورده است. پیامبران الهی همواره تأکید میکردند که پاداش آنان تنها بر عهده پروردگار است و همین بیتوقعی و پاکی نیت، رمز نفوذ کلام و هدایتگری راستین آنها در جامعه بوده است.
در متون عرفانی و تمثیلی، برای نمایش مفهوم اخلاص و پاکی نیت از نمادهایی چون «آب زلال و صاف» یا «چشمه جوشان حکمت» استفاده میشود که نشاندهنده روحی عاری از تظاهر و آلودگیهای دنیوی است.