یعنی چه
این عبارت قیدی به معنای «با غصه و ناراحتی فراوان»، «مغمومانه» یا «در حالت سوگواری و ماتم شدید» است که نشاندهنده اوج ناراحتی روحی و قلبی شخص است.
تلفظ
تلفظ این ترکیب در اصل عربی به صورت «بِحُزنٍ شدیدٍ» (be hoznin šadid) با تنوین جر است، اما در خوانش فصیح فارسی معمولاً به صورت «بِحُزنِ شدید» (be hozne šadid) با کسره اضافه تلفظ میشود.
در جدول
این عبارت در جدولهای کلمات متقاطع دقیقاً به عنوان یک ترکیب ۸ حرفی شناخته میشود و پاسخ طراحان جدول معمولاً خود واژه یا معادلهای قیدی آن است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن این مفهوم قیدی، از ترکیبات حاوی واژگان sorrow (اندوه) و grief (غم سنگین) استفاده میشود.
به عربی
این ترکیب خود اصالتاً عربی فصیح است و در متون معاصر و کلاسیک عربی به همین صورت یا با تعابیری مثل تأسف بالغ به کار میرود.
به فارسی
برگردان دقیق و سره این عبارت ترکیبی در زبان فارسی شامل واژههایی چون «با غمی جانکاه»، «ماتمزده»، «پراندوه» و «دلشکسته» است.
در قرآن
ترکیب دقیق و دو کلمهای «بحزن شدید» در متن قرآن کریم وجود ندارد. با این حال، ریشه «حزن» به صورتهای دیگر مانند آیه «لا تَحْزَنْ إِنَّ اللَّهَ مَعَنا» (اندوه مدار که خدا با ماست) بارها تکرار شده است. همچنین در احادیث نبوی آمده که قرآن با لحن حزین نازل شده است (ان هذا القرآن نزل بحزن).
نماد چیست
در ادبیات و عرفان، این حالت نماد فراق، دوری از معشوق و سنگینی قلب است. در فرهنگ سنتی با نمادهایی چون خاکستر بر سر ریختن، نوای نی و جامه سیاه شناخته میشود و در دنیای مدرن دیجیتال با ایموجیهای قلب شکسته (💔) یا چهره گریان (😭) بازنمایی میشود.
جمعبندی و توضیح کامل بحزن شدید
عبارت «بحزن شدید» یک ترکیب قیدی عربی (متشکل از حرف جر «بـ»، اسم «حزن» و صفت «شدید») است که با همان ساختار اصلی خود وارد زبان فارسی شده است. این واژه در ادبیات مکتوب، متون دینی و مضامین سوگواری برای توصیف حالتی به کار میرود که فرد در اوج غم، غصه و ناراحتی جانکاه قرار دارد و کار یا سخنی را مغمومانه انجام میدهد.
اگرچه ریشه سه حرفی «ح ز ن» در قرآن کریم و احادیث اسلامی کاربرد بسیار زیادی دارد و بر حزن ممدوح یا نهی از اندوه دنیوی دلالت میکند، اما ترکیبِ دقیقِ «بحزن شدید» در آیات قرآن به چشم نمیخورد و بیشتر ساختاری ادبی و روایی دارد.
در بازیهای کلمات و جدولهای متقاطع، این عبارت به عنوان یک پاسخ ۸ حرفی مطرح میشود که معادلهای فارسی آن نظیر اندوهبار، مغمومانه و ماتمزده گرهگشای طراحان و حلکنندگان جدول است.