معنی
مخذول در لغت به کسی گفته میشود که در شرایط سخت تنها گذاشته شده و هیچ یار و یاوری ندارد. این واژه بار معنایی شکستخوردگی، سرافکندگی و خواری ناشی از قطع حمایت را به همراه دارد.
یعنی چه
این کلمه برای توصیف فرد یا گروهی به کار میرود که به دلیل قطع دستگیری و کمک دیگران (یا در مباحث دینی، قطع عنایت الهی)، دچار فروپاشی، ذلت و تنهایی در شکست شده است.
تلفظ
این کلمه بر وزن مفعول ساخته شده و سکون روی حرف «خ» و ضمه روی حرف «ذ» قرار میگیرد.
در جدول
در معماها و جداول کلمات متقاطع، واژه مخذول به عنوان معادل کلماتی چون خوار، سرشکسته یا بییار و مانده با تعداد ۵ حرف کاربرد دارد.
به فارسی
در زبان فارسی میتوان از واژههای ترکیبی مانند «بیکس و کار»، «واگذارشده» یا صفاتی نظیر «خوار و منکوب» برای رساندن مفهوم دقیق آن استفاده کرد.
در قرآن
این واژه در قرآن کریم در آیه «لَّا تَجْعَلْ مَعَ اللَّهِ إِلَٰهًا آخَرَ فَتَقْعُدَ مَذْمُومًا مَّخْذُولًا» به کار رفته که به معنای نکوهیده و بییار و یاور نشستن در اثر شرک است.
نماد چیست
در ادبیات عرفانی و فرهنگ اسلامی، مخذول به عنوان مظهر و نماد قطع رحمت، بیپناهی مطلق و فروپاشی امید ناشی از تکبر یا گناه شناخته میشود.
جمعبندی و توضیح کامل مخذول
واژه مخذول از ریشه عربی «خذل» یا «خذلان» به معنای واگذاشتن و یاری نکردن گرفته شده است. این کلمه در زبان و ادبیات فارسی برای توصیف فردی به کار میرود که در اوج نیاز، حمایت دوستان، نزدیکان یا لطف الهی از او دریغ شده و در نتیجه به خواری، شکست و تنهایی مطلق رسیده است.
تفاوت ظریف این واژه با کلماتی مانند مظلوم در این است که مظلوم مورد ستم قرار گرفته، اما مخذول کسی است که یاری از او دریغ شده و به حال خود رها شده است. این واژه در قرآن کریم نیز به عنوان فرجام شرک و رویگردانی از خداوند یاد شده و نمادی از بیپناهی معنوی است.