یعنی چه
جدال به باطل به معنای ستیزهجویی، بحث و مجادله با استفاده از دلایل پوچ، بیاساس و نادرست با هدفِ غلبه بر رقیب، پنهان کردن حقیقت یا از بین بردن حق است. در این نوع بحث، فرد به جای کشف حقیقت، تنها به دنبال پیروزی ظاهری با تکیه بر مغالطه و سفسطه است.
تلفظ
تلفظ این ترکیب به صورت [جِدال /je.dāl/ به /be/ باطل /bā.tel/] است.
در جدول
در سؤالات جدول کشوری و مذهبی، پاسخ این عبارت دقیقاً «جدال به باطل» با ۱۰ حرف است و واژههای مترادفی چون مراء و سفسطه نیز کاربرد دارند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن این مفهوم از اصطلاحاتی استفاده میشود که بر نادرستی استدلال یا سوءنیت در بحث تأکید دارند.
به عربی
این ترکیب ریشه در زبان عربی دارد و در متون دینی به صورت «الجدال بالباطل» یا «الحجاج الباطل» به کار میرود.
به فارسی
معادلهای روان فارسی این ترکیب عبارتند از: ستیز ناحق، بحث بیاساس، لجاجت در کلام، خصومت باطل و مجادلهٔ ناپسند.
در قرآن
این اصطلاح دقیقاً برگرفته از متن قرآن کریم است؛ مانند آیه ۵۶ سوره کهف: «وَيُجَادِلُ الَّذِينَ كَفَرُوا بِالْبَاطِلِ لِيُدْحِضُوا بِهِ الْحَقَّ» که اشاره به مجادله کافران به وسیله باطل برای از میان برداشتن حق دارد.
جمعبندی و توضیح کامل جدال به باطل
عبارت «جدال به باطل» یک ترکیب کلامی، اخلاقی و دینی است که ریشه در آموزههای قرآنی دارد. این اصطلاح به نوعی از گفتوگو و بحث اشاره میکند که در آن فرد، حقطلبی را کنار گذاشته و صرفاً با تکیه بر مغالطه، سفسطه و ادعاهای پوچ، به دنبال مغلوب کردن طرف مقابل و پنهان ساختن حقیقت است.
در فرهنگ اسلامی و اخلاقی، این شیوهٔ بحث به شدت نکوهش شده و در مقابلِ «جدال احسن» (مجادله به بهترین و منطقیترین شیوه) قرار میگیرد. در ادبیات تمثیلی نیز استدلالهای به کار رفته در جدال به باطل، به دلیل سستی و بیاساس بودن، به تارهای عنکبوت یا کف روی آب تشبیه میشوند.