یعنی چه
واژهٔ «قِران ساختن» یک ترکیب کنایی و نجومی در زبان فارسی است که به معنای جفت کردن، قرین کردن و اتصال دادن دو چیز یا دو مَثَل به یکدیگر به کار میرود. این واژه با «قُرآن» (کتاب آسمانی) تفاوت دارد و به معنای نزدیک کردن دو پدیده است. در شعر کلاسیک نیز به عنوان کنایهای از پیوند و تقرب دو معشوق یا دو ستاره استفاده شده است.
تلفظ
این واژه با کسر حرف قاف (قِ) به صورت «قِران ساختن» تلفظ میشود تا با واژهٔ قُرآن (کتاب آسمانی) اشتباه نشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع، عبارت «قران ساختن» به عنوان پاسخ ۹ حرفی برای راهنماهایی مثل «مقارنه کردن» یا «نزدیک کردن دو ستاره» شناخته میشود.
به انگلیسی
در بافتهای علمی و اخترشناسی، از اصطلاحات مربوط به کنجاکشن (Conjunction) برای رساندن این مفهوم استفاده میشود.
به عربی
ریشهٔ بخش اول این ترکیب از مصدر «قَرْن» در زبان عربی گرفته شده که به معنی وصل کردن دو چیز است.
در قرآن
ترکیب عینی و فارسی «قران ساختن» در متن قرآن کریم وجود ندارد؛ اما ریشهٔ عربی آن در قالب واژگانی چون «مُقْتَرِنِین» (سوره زخرف، آیه ۵۳) به معنی همراهان و کنار هم قرارگیرندگان یا «قَرین» (سوره ق، آیه ۲۳) به کار رفته است.
نماد چیست
در طالعبینی و نجوم کهن، قران ساختنِ دو ستارهٔ سعد (مانند مشتری و زهره یا ماه و خورشید) نماد خوشبختی بزرگ، پیوند مبارک و ایجاد یک وضعیت پربرکت و خوشیمن بوده است.
جمعبندی و توضیح کامل قران ساختن
عبارت «قِران ساختن» یک فعل مرکب کنایی و اصطلاح نجومی در زبان و ادبیات فارسی است. این ترکیب از واژهٔ عربی «قِران» (به معنی پیوند و نزدیک شدن) و فعل فارسی «ساختن» پدید آمده است و به طور خاص به کنار هم قرار گرفتن دو جرم آسمانی مانند ماه و خورشید یا زحل و مشتری اشاره دارد.
در ادبیات کلاسیک، شاعرانی چون نظامی گنجوی از این اصطلاح برای نشان دادن پیوند، آشتی و همنشینیهای بافکوه استفاده کردهاند؛ چنان که تقارن خورشید و ماه کنایهای از رسیدن به اوج شادمانی و رونق است. باید توجه داشت که این واژه از نظر معنایی و تلفظی هیچ ارتباطی با کلمهٔ «قُرآن» (کتاب آسمانی) ندارد.
در بازیهای فکری و جدول کلمات، این عبارت دقیقاً یک ترکیب ۹ حرفی را تشکیل میدهد که مفاهیمی چون جفت کردن، نزدیک کردن، مقارنه و اتصال دادن را بازگو میکند و بار معنایی آن در ستارهشناسی کهن بسیار مثبت و نماد خوشطالعی بوده است.