یعنی چه
«سته و خمسین» یک ترکیب عددی عربی است که از دو بخش «سته» به معنی شش و «خمسین» به معنی پنجاه تشکیل شده است. این عبارت در ریاضیات قدیم، متون کهن فارسی، تاریخنگاریها و تعیین سالهای هجری قمری به وفور استفاده میشده و معادل عدد ۵۶ است.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت «سِتَّه وَ خَمْسین» است. در زبان عربی ανάλογا با موقعیت نحوی ممکن است به صورت «ستة وخمسون» (در حالت رفع) نیز خوانده شود، اما در متون فارسی بیشتر با یاء و نون (خمسین) به کار رفته است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، اگر طراح به دنبال یک عدد ۹ حرفی عربی یا معادل واژهای ۵۶ باشد، پاسخ خودِ عبارت «سته و خمسین» است.
به انگلیسی
معادل عددی و نوشتاری این عبارت در زبان انگلیسی عدد 56 یا واژه Fifty-six است.
به عربی
در عربی فصیح، برای عدد ۵۶ از ترکیب «ستة وخمسون» (حالت رفع) یا «ستة وخمسين» (حالت نصب و جر) استفاده میشود.
به فارسی
برگردان مستقیم و دقیق این عبارت به زبان فارسی امروز، عدد «پنجاه و شش» است.
در قرآن
عین عبارت «سته و خمسین» به عنوان عدد ۵۶ در متن قرآن کریم نیامده است. با این حال، واژه «خمسین» (پنجاه) یک بار در آیه ۱۴ سوره عنکبوت و واژه «سته» (شش) در قالب عباراتی مانند «ستة ایام» بارها در قرآن استفاده شده است. همچنین سوره ۵۶ قرآن مجید، سوره مبارکه «واقعه» نام دارد.
جمعبندی و توضیح کامل سته و خمسین
عبارت «سته و خمسین» یک ترکیب عددی وامگرفته از زبان عربی است که در متون کهن، تاریخنگاریها و اسناد قدیمی فارسی برای اشاره به عدد ۵۶ (پنجاه و شش) استفاده میشده است. این واژه از دو بخش «سِتّه» به معنای شش و «خَمْسین» به معنای پنجاه (در حالت نصب یا جر) تشکیل شده است که با حرف عطف «و» به یکدیگر متصل شدهاند.
اگرچه این اصطلاح امروزه در زبان فارسی معیار و روزمره کاربرد چندانی ندارد و جای خود را کاملاً به واژه فارسی «پنجاه و شش» داده است، اما همچنان در متون ادبی، متون حسابداری قدیم (سیاق) و حل جدولهای کلمات متقاطع به چشم میخورد. در حساب ابجد نیز این کلمه معادل عدد ۵۶ بوده و حروف متناظر با آن «نو» (ن = ۵۰ + و = ۶) است.
یک نکته جالب در فرهنگ عامیانه کشورهای عربیزبان (بهویژه عراق) این است که عبارت «خمسه و خمسین» یا «سته و خمسین» به دلیل ارجاع به ماده ۴۵۶ قانون مجازات (مربوط به جرم کلاهبرداری)، گاهی به عنوان اصطلاحی عامیانه برای کنایه به افراد دغلباز و کلاهبردار به کار میرود؛ هرچند معنای اصیل و اصطلاحی آن در زبان فارسی صرفاً همان عدد ریاضی ۵۶ است.