یعنی چه
واژه بدجبلت برای توصیف فردی به کار میرود که ذات و طبیعت او متمایل به بدی، شرارت و ناپسندی است و به اصطلاح اخلاقی، اصلاحناپذیر یا خبیثنهاد تلقی میشود.
تلفظ
این واژه ترکیبی از «بَد» فارسی و «جِبلّت» عربی با تشدید روی حرف لام است که در مجموع به صورت بدجِبِلَّت تلفظ میشود.
در جدول
در پاسخ به سوالات جدول کلماتی مانند بدذات، بدسرشت و خبیث به عنوان هممعنی کاربرد دارند.
به انگلیسی
برای انتقال مفهوم بدجبلت در زبان انگلیسی از صفاتی استفاده میشود که بر ویژگیهای منفیِ ذاتی و اخلاقی فرد تمرکز دارند.
به عربی
در زبان عربی از ترکیب کلمه خبیث یا سیء با طبع و جبلة برای ساخت این صفت استفاده میشود.
به فارسی
معادلهای اصیل و رایج این واژه در زبان فارسی شامل واژگانی چون بدسرشت، بدذات، بدطینت، خبیثنهاد، شریر، بدمزاج، بدنفس و بدگوهر است.
در قرآن
ترکیب لفظی «بد جبلت» در قرآن کریم وجود ندارد؛ اما ریشه عربی آن یعنی «جِبِلَّة» یا «جِبل» در آیاتی مانند آیه ۶۲ سوره یس («وَلَقَدْ أَضَلَّ مِنْكُمْ جِبِلًّا كَثِيرًا») به معنی خلق و آفرینش یا جماعت بزرگ، و همچنین آیه ۱۸۴ سوره شعراء به معنی نسلهای پیشین به کار رفته است.
جمعبندی و توضیح کامل بد جبلت
واژه «بدجبلت» یک صفت مرکب اخلاقی و ادبی در زبان فارسی است که از ترکیب پیشوند «بد» (فارسی) و واژه «جِبلّت» (عربی، به معنی سرشت، فطرت و طبیعت آفرینش) ساخته شده است. این اصطلاح در ادبیات مکتوب، متون اخلاقی و دینی برای توصیف افرادی به کار میرود که متمایل به شرارت هستند و گویی ناپسندی در ذات و عمق آفرینش آنها ریشه دوانده است.
در تقابل با این واژه، مفهوم «نیکجبلت» یا خوشسرشت قرار دارد. فرهنگنویسان ریشه این کلمه را به پایداری و شکلگیری اولیه خلقت نسبت میدهند و در اصطلاح عامیانه یا ادبی، آن را مترادف با بدذاتی و بدطینتی میدانند که معمولاً تغییر آن دشوار یا غیرممکن تلقی میشود.