یعنی چه
حروف نورانی اصطلاحی در علوم قرآنی و متون تفسیری است که به حروف مقطعه اشاره دارد؛ حروفی که در ابتدای ۲۹ سوره از قرآن قرار گرفتهاند و به صورت جدا از هم خوانده میشوند. این حروف از اسرار الهی به شمار میروند و معنای قطعی و مورد اجماعی برای آنها ذکر نشده است.
تلفظ
تلفظ این عبارت به صورت «حُروفِ نورانی» (ḥorūf-e nūrānī) است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای اشاره به این مفهوم بیشتر از واژگان توصیفی یا خود اصطلاح عربی به صورت لاتین استفاده میشود.
به عربی
در متون عربی و تفاسیر اسلامی، این حروف را اصطلاحاً الحروف المقطعة یا الحروف النورانیة مینامند.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی این اصطلاح شامل «حروف مقطعه»، «حروف گسسته»، «حروف فواتح السور» (آغازگر سورهها) و «حروف رمز قرآن» است.
در قرآن
این حروف در ابتدای ۲۹ سوره از قرآن کریم ظاهر شدهاند. تعداد کل این حروف بدون احتساب تکرار، ۱۴ حرف (نصف حروف الفبای عربی) است که در عباراتی نظیر «صِراطُ عَلِيٍّ حَقٌّ نُمْسِكُهُ» ترکیب شدهاند. از نمونههای بارز آن میتوان به «الم»، «یس»، «طه» و «حم» اشاره کرد.
نماد چیست
در دیدگاههای تفسیری و عرفانی، این حروف نماد رازآلود بودن وحی، رموز میان خداوند و پیامبر اسلام (ص)، و نشانهای از اعجاز قرآن دانسته شدهاند؛ چرا که قرآن از همین حروف ساده الفبا تشکیل شده ولی کسی نمیتواند مانند آن را بیاورد. در نگاه مدرن پژوهشی، این حروف فاقد معنی قطعی و به عنوان ساختاری رمزی تلقی میشوند.
جمعبندی و توضیح کامل حروف نورانی
عبارت «حروف نورانی» یک اصطلاح توصیفی در علوم قرآنی و ادبیات عرفانی است که برای اشاره به حروف مقطعه یا همان حروف رمزآلو د ابتدای برخی سورههای قرآن به کار میرود. این حروف که شامل ۱۴ حرف متمایز الفبا هستند، در آغاز ۲۹ سوره قرار گرفتهاند و به صورت جدا از هم تلفظ میشوند.
از نظر مفسران و پژوهشگران، معنای این حروف کاملاً رمزی است و هیچ دیدگاه قطعی یا اجماع علمی درباره معنای دقیق آنها وجود ندارد. برخی آنها را سوگندهای الهی، برخی نشانهای از اعجاز ساختاری قرآن، و برخی دیگر رموز خصوصی میان خداوند و پیامبر اسلام (ص) میدانند.
در مباحث سنتی و علوم غریبه قدیمی، این ۱۴ حرف را به دلیل قرارگیری در کتاب آسمانی، دارای برکت و نورانیت دانسته و در مقابلِ سایر حروف الفبا، به عنوان حروف نورانی دستهبندی میکردهاند، هرچند این تقسیمبندی مبنای روایی معتبر و قطعی ندارد.