یعنی چه
در هندسه و توپولوژی، خمینه به ساختار یا فضایی گفته میشود که اگر به بخشهای بسیار کوچک و همسایگی نقاط آن نگاه کنیم، کاملاً صاف و تخت (اقلیدسی) به نظر میرسد؛ هرچند شکل کلی آن ممکن است منحنی و پیچیده باشد. برای مثال، سطح کره زمین یک خمینه دو بعدی است، چون ما در زندگی روزمره آن را تخت میبینیم.
تلفظ
این واژه به صورت خَمینِه تلفظ میشود؛ شامل سه هجای خَـ + میـ + نِه است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این کلمه ۵ حرفی است. همچنین در متون لغتنامهای کهن، گاهی به معنای باران تند و ناگهانی خارج از فصل نیز آمده است.
به انگلیسی
معادل اصلی و علمی این واژه در زبان انگلیسی Manifold است. در اصطلاحات عمومی یا معانی کهن لغوی، معادلهایی نظیر باران ناگهانی برای آن متصور است.
به فارسی
این واژه مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی به عنوان جایگزین اصطلاح خارجی «منیفلد» است. در متون قدیمی فارسی نیز به معنای باران شدید و غیرموسمی کاربرد داشته است.
در قرآن
واژه خمینه یک اصطلاح معاصر علمی و ریاضی یا یک واژه لغوی بسیار نادر کهن است و هیچ کاربرد یا ریشهای در متن قرآن مجید ندارد.
نماد چیست
خمینه نماد جهانی ثابتی ندارد، اما در متون تخصصی ریاضیات و فیزیک، برای اشاره به آن معمولاً از حروف بزرگ انگلیسی نظیر $M$ یا $N$ (برگرفته از ابتدای کلمه Manifold) استفاده میکنند.
جمعبندی و توضیح کامل خمینه
واژه «خمینه» اصطلاحی است که دو کاربرد کاملاً متفاوت را در خود جای داده است. در کاربرد نخست و امروزی که مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی است، این کلمه در ریاضیات، هندسه و فیزیک به جای واژه انگلیسی Manifold قرار گرفته است. خمینه در این تعریف به فضایی اشاره دارد که ساختار کلی آن منحنی است، اما در مقیاسهای بسیار کوچک و موضعی، کاملاً تخت و اقلیدسی رفتار میکند؛ درست مانند سطح زمین که در ابعاد بزرگ کروی است ولی در ابعاد انسانی ما آن را صاف میبینیم.
در کاربرد دوم که جنبهای بسیار کهن و نادر دارد و در لغتنامههای قدیمی مثل دهخدا به آن اشاره شده، خمینه به معنای باران شدید، تند و ناگهانی خارج از فصل (غیرموسمی) است. با این حال، امروزه با شنیدن این واژه، ذهن متخصصان و دانشپژوهان بیشتر به سمت مفهوم هندسی و ریاضی آن متمایل میشود.