یعنی چه
عبارت «زن نازا و عقیم» به زنی اشاره دارد که به دلایل فیزیولوژیک یا پزشکی، توانایی باردار شدن و زاییدن فرزند را ندارد. این مفهوم در زبان پزشکی مدرن با واژهٔ «نابارور» توصیف میشود. واژهٔ «نازا» ریشهٔ فارسی دارد (نا + زا) و «عقیم» واژهای عربی به معنای خشک و بیبرکت است که در اصطلاح برای انسان یا جانوری که تولید مثل نمیکند به کار میرود.
تلفظ
تلفظ این عبارت به صورت «زَنِ نازا وَ عَقیم» است. واژهٔ عقیم با فتح عین و کسر قاف خوانده میشود.
در جدول
در حل جدولهای متقاطع، برای راهنمای «زن نازا و عقیم» بسته به تعداد حروف خواستهشده، واژههایی چون عاقر، سترون و عقیم کاربرد دارند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی بسته به سیاق متن از واژههای مختلفی استفاده میشود؛ Barren بیشتر بار ادبی و سنتی دارد، در حالی که Sterile و Infertile اصطلاحات علمی و پزشکی هستند.
در قرآن
این مفهوم در قرآن کریم با دو واژه بیان شده است: نخست واژهٔ «عقیم» در سوره ذاریات آیه ۲۹ از زبان همسر حضرت ابراهیم (ساره) که میگوید: «وَقَالَتْ عَجُوزٌ عَقِيمٌ» (و گفت: پیرزنی نازا هستم) و سوره شوری آیه ۵۰. دوم واژهٔ «عاقر» در سوره آلعمران آیه ۴۰ و سوره مریم آیه ۸ از زبان حضرت زکریا درباره همسرش که میفرماید: «وَامْرَأَتِي عَاقِرٌ».
نماد چیست
در ادبیات کلاسیک و فرهنگ عامه، رحم عقیم یا زن نازا نمادی از بیثمری، خشکی، زمستان و فقدان تداوم نسل است. همچنین در متون عرفانی، اصطلاح «ریح عقیم» (باد نازا) به بادی اطلاق میشود که ابرهای بارانزا یا گردهافشانی درختان را به همراه ندارد و صرفاً تخریبکننده است.
جمعبندی و توضیح کامل زن نازا و عقیم
عبارت «زن نازا و عقیم» ترکیبی از دو واژه با ریشههای فارسی و عربی است که هر دو به یک مفهوم زیستی و پزشکی اشاره دارند؛ یعنی زنی که به دلایل طبیعی یا بیماری، توانایی باروری و زادآوری ندارد. واژهٔ نازا از پیشوند سلبی «نا» و بن مضارع «زا» ساخته شده و عقیم نیز در لغت به معنای خشک و گسسته از خیر است. در ادبیات کلاسیک و فرهنگ سنتی، این مفهوم با نمادهایی چون بیحاصلی، خشکی و پایان یافتن سلسلهٔ نسل گره خورده است.
در متون مقدس به ویژه قرآن کریم، این وضعیت فیزیولوژیک با واژههای «عقیم» و «عاقر» در داستان داستانهای حضرت ابراهیم و حضرت زکریا بازتاب یافته است که نشاندهندهٔ قدمت و اهمیت این مفهوم در تاریخ بشر است. البته در کاربردهای طب پیشین، اصطلاحات دیگری مانند سترون و بیزاینده نیز رواج داشته است.
امروزه در زبانشناسی اجتماعی و علم پزشکی مدرن، به دلیل بارهای منفی یا سنتی که ممکن است واژههایی مثل نازا و عقیم به همراه داشته باشند، توصیه میشود از اصطلاح علمی، دقیق و محترمانهترِ «نابارور» استفاده شود تا از آسیبهای روانی و اجتماعی احتمالی پیشگیری گردد.