یعنی چه
اخت بطنی در اصطلاحات فقهی، حقوقی و نسبشناسی به معنای خواهر مادری (اُمّی) است؛ یعنی خواهری که با فرد از یک رحم و یک مادر متولد شده، اما پدران آنها با یکدیگر متفاوت است.
تلفظ
این ترکیب از دو واژه عربی «اُخت» به معنی خواهر و «بَطنی» به معنی منسوب به شکم یا رحم تشکیل شده است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، عبارت «اخت بطنی» به عنوان پاسخی ۷ حرفی برای طراحان مورد استفاده قرار میگیرد و معادلهای آن خواهر مادری یا امی است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای اشاره به خواهری که فقط از طرف مادر با شخص مشترک است، از اصطلاح تخصصی Uterine sister استفاده میشود.
به عربی
در فقه و حقوق اسلامی، این مفهوم غالباً با عبارت «الأخت لأم» (خواهر مادری) شناخته میشود که همان اخت بطنی است.
به فارسی
معادلهای دقیق و روان این اصطلاح در زبان فارسی، «خواهر مادری»، «خواهر اُمّی» یا در تعابیر عامیانهتر «ناخواهری مادری» است.
نماد چیست
این واژه نماد گرافیکی یا سنتی خاصی ندارد، اما در متون فقهی و نظام ارث، نماد قرابت و محرمیت استوار بر پایه نسب مادری و خویشاوندان سدسی (یکششم برندگان ارث در شرایط خاص) به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل اخت بطنی
عبارت «اخت بطنی» یک ترکیب وصفی عربی است که در متون حقوقی، فقهی و لغتنامههای قدیمی برای تعیین دقیق نوع خویشاوندی به کار میرود. این واژه به معنای خواهری است که با شخص از یک مادر متولد شده ولی پدر متفاوتی دارد، که در اصطلاح فقهی به آن خواهر اُمّی نیز میگویند.
اگرچه خود این ترکیب به صورت عینی در متن قرآن نیامده است، اما مصداق و حکم ارث آن در آیه ۱۲ سوره نساء بیان شده که مفسران آن را متعلق به برادر و خواهر مادری دانسته اند. در زبان فارسی امروزه بیشتر از اصطلاح «خواهر مادری» برای بیان این مفهوم استفاده میشود.
در مقابل این اصطلاح، تعابیری چون «اخت عینی» (خواهر ابوینی یا تنّی) و «اخت صلبی» (خواهر ابی یا پدری) قرار دارند که ساختار روابط خانوادگی و ارثبری را در حقوق اسلامی تفکیک میکنند.