یعنی چه
واژهای است با ریشه عربی که به معنای قسمت، سهم، بهره و نصیب از چیزی به کار میرود. این کلمه در متون کهن به بخش یا حظ مقدر شده برای انسان نیز اشاره دارد و در اصطلاحات مدرن زیستشناسی عربی، گاه به عنوان معادل سلول دختر یا مروزوئیت در چرخه تکثیر تکیاختگان استفاده میشود.
تلفظ
این واژه به صورت ضمه بر روی همزه و سین تلفظ میشود: اُقْسوُمَه. جمع آن در زبان عربی «أقاسیم» یا «أقاسم» است.
در جدول
در کلمات متقاطع، این واژه به عنوان پاسخ ۶ حرفی برای راهنماهای «سهم»، «بهره»، «حصه» یا «نصیب» کاربرد دارد.
به انگلیسی
در متون عمومی به معادلهایی نظیر سهم و بخش اشاره دارد و در متون پزشکی و زیستشناسی عربی معادل مروزوئیت است.
به عربی
این واژه خود ریشه عربی دارد و از ماده (ق س م) مشتق شده است. واژههای هممعنی آن در عربی شامل قسمت و نصیب هستند.
به فارسی
برگردانهای دقیق فارسی این واژه شامل کلماتی چون سهم، بخش، بهره، حصه، دستاورد مادی یا معنوی مقدر شده، و بخت است.
جمعبندی و توضیح کامل اقسومة
واژه «اقسومة» یک لغت ۶ حرفی با ریشه عربی (از ماده قسم) است که وارد زبان و ادبیات فارسی شده است. این واژه در لغتنامههای معتبری چون دهخدا به معنای بهره، حصه، سهم و نصیب آمده است. در واقع، اقسومة نشاندهنده آن بخش یا قطعهای از یک کل است که به فردی اختصاص مییابد یا به عنوان سهم او در نظر گرفته میشود.
علاوه بر کاربرد سنتی و ادبی در معنای قسمت و نصیب مقدر، این واژه در معجمهای علمی و پزشکی مدرن عربی نیز وارد شده و به عنوان معادل اصطلاح زیستشناسی «Merozoite» (سلول دختر در چرخه تکثیر برخی تکیاختگان مانند عامل مالاریا) به کار میرود. جمع تکسیر این واژه در زبان عربی به صورت «أقاسیم» یا «أقاسم» آورده شده است.
شایان ذکر است که خود واژه «اقسومة» عیناً در متن قرآن کریم نیامده است، اما همخانوادههای متعدد آن مانند «قَسَمْنَا»، «قِسْمَة» و «مَقْسُوم» بارها در آیات مختلف جهت تبیین مفاهیمی چون تقسیم ارث یا روزی انسانها استفاده شدهاند که نشاندهنده اصالت ریشهشناختی این واژه است.