یعنی چه
این واژه به عنوان فعل مضارع جمع مخاطب از ریشه «خزی» گرفته شده و در ادبیات فارسی بهصورت مستقل کاربرد ندارد، بلکه در متون دینی برای بیان درخواست عدم تحقیر یا حفظ آبرو استفاده میشود.
تلفظ
این کلمه با صدای فتحه روی «ت» و «خ» و کشش واو ساکن در انتها تلفظ میشود.
در جدول
واژهای پنج حرفی که معمولاً در جدولهای کلمات متقاطع با راهنمایی «مرا رسوا نکنید» یا «مرا خوار نکنید» پاسخ داده میشود.
به انگلیسی
این واژه در متون انگلیسی با افعالی که دلالت بر تحقیر، سلب آبرو و شرمساری دارند ترجمه میشود.
به فارسی
اگرچه این واژه ریشه عربی دارد، اما در فارسی معادلهایی مانند بیآبرو کردن، تحقیر کردن و هتک حرمت نمودن برای آن به کار میرود.
در قرآن
این عبارت در قرآن کریم به شکل «لَا تُخْزُونِ» به کار رفته است؛ چنانکه حضرت لوط (ع) از قوم خود خواست تا با آزار مهمانانش، او را در میان ایشان دچار رسوایی و شرمندگی نکنند.
نماد چیست
این کلمه در سیاق اخلاقی و قرآنی، نماد شکستن حرمتهای انسانی و وقوع خفت اجتماعی است و به کار بردن آن در نفی، بیانگر اهمیت بالای حفظ آبروی مؤمن و مهمان است.
جمعبندی و توضیح کامل تخزون
واژه «تخزون» یک فعل عربی است که از ریشه «خزی» به معنای ذلت، خواری و رسوایی مشتق شده است. در فارسی معیار، این کلمه بهعنوان یک واژه مستقل کاربرد ندارد و عمدتاً در متون مذهبی و تفسیری در قالب عبارت «لا تخزون» (مرا رسوا نکنید) دیده میشود.
این فعل در قرآن کریم به عنوان درخواستی برای حفظ کرامت و آبرو، به ویژه در ماجرای حضرت لوط (ع) و مهمانانش ذکر شده است. بار معنایی آن بر محوریت «حفظ حرمت اجتماعی» و «پرهیز از تحقیر دیگران» میچرخد و یادآور اهمیت رعایت حقوق فردی و اخلاقی در جامعه است.