الجدری و الحصبه یعنی چه؟

جمع‌بندی و توضیح کامل الجدری و الحصبه

عبارت «الجدری و الحصبه» اصطلاحی عربی به معنای «آبله و سرخک» است که بیش از هر چیز به عنوان نام رسالهٔ علمی و شاهکار پزشکی ابوبکر محمد بن زکریای رازی، دانشمند پرآوازهٔ ایرانی شناخته می‌شود. رازی در این کتاب ارزشمند، تحولی بزرگ در تاریخ طب ایجاد کرد؛ چرا که برای اولین بار توانست دو بیماری کاملاً مجزا یعنی آبله و سرخک را که تا پیش از آن یکی فرض می‌شدند، بر اساس نشانه‌های بالینی از هم تفکیک کند.

از نظر ریشه‌شناسی، الجدری به برآمدگی‌های پوستی و تاول اشاره دارد و الحصبه به دلیل شباهت جوش‌های سرخک به دانه‌های ریز ریگ و شن نام‌گذاری شده است. نکته بسیار مهم در بررسی این واژه، تغییر معنای تاریخی آن در زبان فارسی است؛ در گذشته و در زمان رازی «حصبه» به معنای سرخک (Measles) بود، در حالی که در پزشکی امروز فارسی، حصبه معادل بیماری تیفوئید است. این عبارت با ۱۳ حرف، یکی از پاسخ‌های مشهور در جدول‌های کلمات متقاطع علمی است.