معنی
در لغت به معنای گفتار سنگین و باوقار است و در اصطلاح قرآنی به وحی الهی و آیات قرآن کریم اشاره دارد که دارای عظمت معنوی، تشریعی و اجرایی بسیار بالایی است.
یعنی چه
این عبارت کنایه از عظمت و سنگینی مسئولیت نبوت و ابلاغ پیام الهی است. این سخن از آن جهت سنگین است که معارف آن عمیق، تکالیف آن جدی و تحقق آن در جامعه نیازمند تلاش و صبر فراوان است.
تلفظ
تلفظ صحیح این عبارت با رعایت اعراب قرآنی و تنوین نصب به صورت قَوْلَنْ ثَقِیلَنْ است که در حالت وقف، «قولا ثقیلا» خوانده میشود.
به عربی
این عبارت خود یک ترکیب وصفی عربی در قرآن کریم است.
به ترکی
در ترجمههای قرآن به زبان ترکی استانبولی، برای انتقال مفهوم این واژه از این تعابیر استفاده میشود.
به فارسی
در زبان فارسی عباراتی چون گفتار گرانسنگ، سخن باوقار و وحی عظیم به عنوان معادلهای دقیق این ترکیب به کار میروند.
در قرآن
این ترکیب دقیقاً یکبار در قرآن مجید و در ابتدای سوره مزمل آمده است؛ جایی که خداوند به پیامبر اسلام (ص) میفرماید: «به زودی سخنی سنگین بر تو القا خواهیم کرد» که به نزول قرآن و بار سنگین رسالت اشاره دارد.
جمعبندی و توضیح کامل قولا ثقیلا
عبارت «قولا ثقیلا» یکی از تعابیر کلیدی و شگفتانگیز قرآن کریم در سوره مزمل است که به ماهیت وحی و رسالت پیامبر اسلام (ص) اشاره دارد. این تعبیر نشان میدهد که قرآن یک کلام سطحی و گذرا نیست، بلکه حقیقت و معرفتی است گرانسنگ که تحمل نزول آن بر قلب پیامبر و ابلاغ و اجرای احکامش در جامعه، نیازمند آمادگی روحی عمیق و شبزندهداری است.
از نظر مفسران، این سنگینی هم در ابعاد تکوینی و عظمت خود وحی جلوهگر است و هم در مسئولیت بزرگی که بر دوش هدایتگران جامعه و مؤمنان برای پیادهسازی عدالت و معارف الهی میگذارد. بنابراین، قولا ثقیلا نمادی از جدیت دین و عمق بیانتهای کلام خداوند است.