یعنی چه
این اصطلاح دو کاربرد اصلی دارد: در فلسفه مشاء و طب سنتی، یکی از قوای نفس نباتی است که وظیفه تولید مثل و بقای نوع را بر عهده دارد (در کنار قوه غاذیه و نامیه). در اقتصاد و اندیشه مارکسیستی، ترجمهای برای اصطلاح نیروهای تولیدی (productive forces) است که شامل نیروی کار، ابزار تولید و فناوری میشود.
تلفظ
تلفظ صحیح این ترکیب به صورت «قُوَّه مُوَلِّدَه» است که از دو واژه عربی قوه (نیرو) و مولده (زاینده) تشکیل شده است.
در جدول
در حل جداول متقاطع، عبارت «قوه مولده» دقیقاً دارای ۸ حرف است و معمولاً به عنوان پاسخ برای پرسشهایی با مضمون نیروی تولید نسل یا توان تولیدی به کار میرود.
به انگلیسی
بسته به متن فلسفی، پزشکی یا اقتصادی، معادلهای انگلیسی متفاوتی برای این اصطلاح وجود دارد که پرکاربردترین آنها ذکر شد.
به فارسی
برگردانها و واژههای همارز فارسی این اصطلاح شامل مواردی چون نیروی زایشده، توان تولید، قوه تولید مثل و در مباحث مدرنتر، نیروهای مولد یا قواى تولید است.
نماد چیست
در متون کهن طبیعی، نماد بیرونی این قوه در گیاهان «تخم یا بذر» و در حیوان و انسان «نطفه» است که ابزار اصلی بقای نوع هستند. در تفکر اقتصادی نیز، نمادِ زیربنای مادی و رشد جامعه (ترکیب ابزار، کار و دانش) به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل قوه مولده
اصطلاح «قوه مولده» یک ترکیب ریشهدار در زبان عربی است که وارد ادبیات علمی، فلسفی و اقتصادی فارسی شده است. در نگاه سنتی و بر اساس فلسفه مشاء (بهویژه آثار ابنسینا)، این قوه یکی از ارکان سهگانه نفس نباتی در کنار قوه غاذیه (تغذیه) و نامیه (رشد) محسوب میشود که هدف اصلی آن حفظ بقای نوع از طریق تولید مثل و زایش است. نماد مادی این نیرو در طبیعت، بذر گیاه و نطفه جانداران است.
از سوی دیگر، در دوران معاصر و با ورود مفاهیم مدرن علوم انسانی، این اصطلاح به عنوان ترجمهای برای مفهوم اقتصادی مارکسیستی (Productive forces) به کار رفت. در این کاربرد، قوه مولده یا همان نیروهای تولیدی، به مجموعه ابزارها، فناوریها، منابع و نیروی انسانی اشاره دارد که بستر مادی تولید ثروت و رشد یک جامعه را فراهم میسازند.
اگرچه این ترکیب دقیقاً در متن قرآن کریم نیامده است، اما مفاهیم بنیادین آن مانند خلقت از نطفه، تولید نسل و همچنین ریشه کلمه «قوه» به کرات در آیات الهی مورد اشاره قرار گرفتهاند. در مجموع، این واژه پلی میان زیستشناسی سنتی و اقتصاد سیاسی مدرن است.