یعنی چه
برج در لغت به معنای بنای بلند، مرتفع و شاخص نظیر دژ، قلعه یا ساختمانهای بلند امروزی است که در اصل به باروهای نگهبانی گوشه دیوار شهرها اطلاق میشد. در اصطلاح نجوم و گاهشماری نیز به هر یک از دوازده بخش فرضی منطقةالبروج که خورشید در مسیر سالانه خود از آنها عبور میکند (مانند برج حمل و ثور) برج میگویند و مجازاً به معنی «ماه» در گاهشماری شمسی است. در کاربرد عامیانه نیز همراه با کلمه خرج (برج و خرج) به معنی هزینههای اضافی زندگی به کار میرود.
تلفظ
این واژه در زبان فارسی و عربی به صورت بُرج (b-o-r-j) تلفظ میشود. جمع مکسر آن در زبان عربی «بُروج» یا «ابراج» است.
در جدول
در حل جدولهای متقاطع، با توجه به تعداد حروف خواستهشده میتوانید از معادلهایی چون دژ، بارو، قلعه، حصار، کوشک، صرح و یا عمارت مرتفع استفاده کنید.
به انگلیسی
برای مفاهیم ساختمانی کلمه Tower و برای کاربردهای نظامی کلمه Fortress یا Castle مناسب است. در حوزه ستارهشناسی و طالعبینی معادل Sign of the Zodiac به کار میرود.
به عربی
این واژه در زبان عربی با ریشه «ب ر ج» به معنی ظهور و ارتفاع پیوند دارد. کلمه بُروج ۴ بار در قرآن کریم (از جمله آیه اول سوره بروج) به دو معنای برجهای نظامی محکم و استوار و همچنین منزلگاه ستارگان آسمانی به کار رفته است.
به فارسی
بر اساس نظریههای زبانشناسی نوین، ریشه این واژه احتمالاً از کلمه فارسی میانه و باستان «بُرز» به معنی بلندی، شکوه و عظمت گرفته شده است که بعداً معرب (عربیشده) گردیده است. معادلهای اصیل فارسی آن شامل دژ، کلات، بارو و کوشک هستند.
نماد چیست
در معماری و اسطورهشناسی، برج نماد استواری، حفاظت، قدرت، برتری و پیوند میان زمین و آسمان (مانند برج بابل) است. در حوزه نجوم و طالعبینی، برجها نماد تقسیمبندی زمان، صورتهای فلکی دوازدهگانه و نظم کائنات به شمار میروند.
جمعبندی و توضیح کامل واژه برج
واژه برج یک کلمه چندبعدی و کهن است که ریشههای آن میان زبانهای فارسی باستان (بُرز به معنی بلندی) و یونانی (پِرگِس) مورد بحث ریشهشناسان است. این کلمه در دو قلمرو کاملاً متفاوت یعنی معماری نظامی/مدرن و نجوم کاربرد وسیعی دارد. در بخش فیزیکی به بناهای بلند، دژها و باروهایی گفته میشود که مایه حفاظت و قدرت بودهاند و امروزه به آسمانخراشها اطلاق میشود.
در قلمرو آسمانی و نجوم، برج نشاندهنده تقسیمات دوازدهگانه منطقةالبروج است که خورشید در طول سال از آنها عبور میکند و پایه گاهشماری شمسی و طالعبینی را تشکیل میدهد. این کلمه به صورت جمع (بروج) در قرآن کریم نیز تجلی یافته و به هر دو مفهوم برجهای استوار زمینی و منزلگاههای آسمانی اشاره دارد که نشاندهنده اهمیت و عظمت نمادین آن در فرهنگهای مختلف است.