یعنی چه
این واژه به حالت رفتاری فردی اشاره دارد که دچار غرور شدید شده، خود را برتر از دیگران میپندارد و با فخرآمیزی و استعلاء با جامعه برخورد میکند.
تلفظ
تلفظ این واژه بر وزن مصدر باب تفعلل از ریشه رباعی غطرس است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی واژگانی که مفهوم خودبزرگبینی و تکبر رفتاری را برسانند معادل آن هستند.
به عربی
این واژه اصالتاً عربی است و در معاجم لغوی به عنوان مصدر یا اسم به کار میرود.
به فارسی
در متون فارسی معادلهای دقیقی چون تکبر، تبختر، نخوت، خرامش با غرور و ستمگری برای آن ذکر شده است.
در قرآن
ریشه و خود واژه تغطرس در قرآن وجود ندارد؛ اما در متون حدیثی و ادعیه معتبر مانند زیارت اربعین (...وَ تَغَطْرَسَ وَ تَرَدَّى فِي هَوَاهُ) استفاده شده است.
نماد چیست
در ادبیات و فرهنگ عامه، رفتارهایی مانند رفتار فرعون یا جلوهگری طاووس مظهر تکبر هستند، اما برای خود این کلمه نماد مستقلی تعریف نشده است.
جمعبندی و توضیح کامل تغطرس
واژه «تغطرس» یک لغت اصیل با ریشه عربی (غ ط ر س) است که وارد زبان فارسی شده و در لغتنامههای معتبری نظیر دهخدا به معنای خودبرتربینی، بزرگی فروختن، ستم کردن و با تبختر خرامیدن معنی شده است. این کلمه از باب تفعلل بوده و حالت رفتاری فرد متکبر و مغرور را توصیف میکند.
اگرچه این واژه در متن قرآن کریم به چشم نمیخورد، اما در ادعیه و متون مذهبی شیعه نظیر فرازهای زیارت اربعین برای توصیف اشقیا و جفاکارانی که در هوای نفس خود سرنگون شدند، به کار رفته است. در ادبیات فارسی و عربی این کلمه نشاندهنده اوج خودپسندی و تفرعن است.