یعنی چه
سماری واژهای کهن و اصیل در فارسی کلاسیک است که به معنای کشتی، جهاز، سفینه یا نوعی کشتی کوچک و قایق به کار میرفته است. این کلمه بیشتر در متون ادبی و شعری قدیم برای اشاره به وسیله حرکت در دریا و حملکننده بار و مسافر استفاده میشد.
تلفظ
این واژه به صورت «سُماری» (SOmāri) با تلفظ ضمه روی حرف سین خوانده میشود. در برخی متون متأخر یا به ضرورت شعری ممکن است تلفظهای دیگری بر آن فرض شود، اما صورت اصیل و ثبتشده آن در لغتنامهها با ضمه سین است.
در جدول
در جدولهای متقاطع، کلمه «سماری» به عنوان پاسخ برای طراحانی است که به دنبال یک واژه ۵ حرفی کهن برای واژههای کشتی، سفینه، جهاز یا قایق کوچک هستند.
به انگلیسی
برای برگردان این واژه کهن به زبان انگلیسی، بسته به اندازه و کاربرد شناور، میتوان از واژههای Ship (برای کشتی بزرگ)، Boat (برای قایق یا کشتی کوچک) و Vessel (به معنای عمومی شناور و سفینه) استفاده کرد.
به فارسی
واژه سماری خود یک کلمه اصیل و کهن فارسی است. با این حال، نزدیکترین و آشناترین معادلهای فارسی و رایج آن در زبان امروز شامل کلماتی چون «کشتی»، «زورق»، «جهاز»، «قایق» و در برخی متون قدیمی «بانوج» یا «بانوچ» است.
نماد چیست
در ادبیات کلاسیک فارسی، سماری به عنوان نمادی از سفر، نجات، حرکت در مسیر تقدیر و همچنین امید در دریای پرموج و طوفانی سختیهای زندگی به کار رفته است. برای مثال منوچهری دامغانی در شعری میگوید: «حاسد چو بیش باشد بهتر رود سعادت / چون باد بیش باشد بهتر رود سماری» که در آن سماری (کشتی) نماد پیشرفت و حرکت رو به جلو در میان بادهای مخالف است.
جمعبندی و توضیح کامل سماری
واژه «سماری» یکی از کلمات کهن، اصیل و فراموششده زبان فارسی است که در متون و اشعار کلاسیک به معنای کشتی، سفینه، جهاز یا قایق کوچک به کار میرفته است. این واژه کاملاً جامد بوده و ریشه اشتقاقی یا همخانواده عربی ندارد، هرچند که در ادبیات کهن با واژههای عربی مانند سفینه مترادف شده است.
باید توجه داشت که این کلمه هیچ ارتباطی با شخصیت «سامری» در قرآن یا کلمه «سمساری» در زبان عامیانه امروز ندارد و در متن قرآن نیز به کار نرفته است. کاربرد اصلی سماری در اشعار شاعرانی چون منوچهری دامغانی و ناصرخسرو بوده و امروزه بیشتر در حل جدولهای کلمات متقاطع یا پژوهشهای متون ادبی کاربرد دارد.