معنی
واژه خبیر به معنای دانا و مطلع از جزئیات و ریزهکاریهای یک موضوع است. این کلمه تفاوت ظریفی با علیم دارد؛ خبیر به کسی گفته میشود که علاوه بر دانش کلی، به زوایا، اسرار پنهان و حقیقت درونی امور نیز احاطه کامل دارد.
یعنی چه
در اصطلاح، خبیر به کسی اطلاق میشود که شناخت عمیق و تجربی از یک امر دارد. در کاربرد انسانی به معنای کارشناس و خبره در یک رشته است و در کاربرد الهی، به علم مطلق خداوند به پنهان و آشکار جهان اشاره دارد.
در جدول
در پازلها و جدول کلمات متقاطع، واژه خبیر به عنوان پاسخ ۴ حرفی برای کلماتی مانند آگاه، مطلع، دانا و کارشناس کاربرد دارد.
به انگلیسی
برای انتقال مفهوم خبیر در زبان انگلیسی، بسته به بستر متن از واژگان مربوط به تخصص یا آگاهی مطلق استفاده میشود.
به عربی
این واژه اصالتاً عربی است و از ریشه ثلاثی مجرد (خ ب ر) مشتق شده که بر دانایی عمیق حاصل از تجربه و اطلاع دلالت میکند.
به فارسی
برابرهای دقیق این واژه در زبان فارسی شامل کلماتی چون دانا، باخبر، هوشیار، کارآزموده، مطلع و کارشناس است که بسته به موقعیت جمله جایگزین میشوند.
در قرآن
واژه خبیر ۴۵ بار در قرآن کریم به عنوان یکی از نامهای نیکوی خداوند به کار رفته است. این صفت الهی در آیات متعددی همراه با صفات دیگر نظیر لطیف، بصیر، حکیم و علیم ذکر شده است که نشاندهنده احاطه علمی و نفوذ خداوند در باطن اشیا، اعمال و نیتهای پنهان انسانهاست.
جمعبندی و توضیح کامل خبیر
واژه «خبیر» یک صفت عمیق لغوی از ریشه عربی «خبر» است که دلالت بر آگاهی کامل، دقیق و باخبر بودن از ظاهر و باطن امور دارد. تفاوت ظریف این واژه با سایر صفات هممعنی مانند «علیم» در این است که خبیر به دانایی همراه با شناخت جزئیات، اسرار پشتپرده و ابعاد تجربی یک موضوع اشاره میکند.
این کلمه در بستر زبان فارسی و کاربرد روزمره به معنای کارشناس، متخصص و فرد کارآزموده است که به تمام زوایای کار خود مسلط است. در فرهنگ اسلامی و علوم قرآنی نیز «الخبیر» یکی از اسماء الحسنی الهی به شمار میرود و نماد احاطه علمی و مطلق خداوند بر نیتها و اعمال پنهان بندگان است.