یعنی چه
دلآزردگی یک حالت عاطفی و روانی است که در آن قلب و احساسات فرد به دلیل رفتار، گفتار یا بیمهری دیگران دچار آسیب، رنجش و کدورت میشود. این واژه از ترکیب «دل» و «آزردگی» (از مصدر آزردن به معنی زخمی کردن و صدمه زدن) ساخته شده و در کل به معنی زخمی شدن یا رنجیدن قلب است.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت [دِلْ آ زُ رْ دِ گی] است.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ این مدخل بر اساس تعداد حروف خواستهشده میتواند خودِ واژه «دل ازردگی» (۸ حرف) یا مترادفهای آن نظیر رنجش، کدورت و تکدر باشد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی بسته به میزان و عمق این حالت عاطفی، از واژههای متفاوتی استفاده میشود که دلالت بر آزردگی خاطر دارند.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی، مفهوم دلآزردگی دقیقاً با تعابیری که به شکستن یا آزرده شدن دل و خاطر اشاره دارند، بیان میشود.
در قرآن
ترکیب عینی و فارسی «دلآزردگی» در قرآن وجود ندارد؛ اما از نظر معنایی و مفهومی، حالتهایی مانند اندوه و تنگی دل در قرآن ذکر شده است. نزدیکترین تعبیر به آن «ضَیقُ الصَّدْر» (تنگی سینه/دل) است؛ مانند آیه ۹۷ سوره حجر که میفرماید: «وَلَقَدْ نَعْلَمُ أَنَّکَ یَضِیقُ صَدْرُکَ بِمَا یَقُولُونَ» (و به راستی میدانیم که تو از آنچه میگویند دلآزرده و دلتنگ میشوی).
جمعبندی و توضیح کامل دل ازردگی
دلآزردگی یکی از مفاهیم عمیق عاطفی در فرهنگ و ادبیات فارسی است که به وضعیت ناخوشایند روحی و تکدر خاطر انسان اشاره دارد. این حالت زمانی رخ میدهد که توقعات عاطفی فرد در روابط اجتماعی یا شخصی برآورده نشده و رفتاری ناخوشایند از سوی دیگران موجب جریحهدار شدن احساسات عمیق قلبی او میگردد.
این واژه اصیل فارسی با ترکیب مرکز احساسات (دل) و صدمه دیدن (آزردگی)، به زیبایی نمایانگر آسیبهای روانی کوچکی است که در صورت عدم توجه میتواند به اندوهی پایدار تبدیل شود. در ادبیات فارسی این مفهوم همواره با تعابیری چون سنگینی سینه، تیرگی دل و آه همراه است و بر لزوم حفظ حرمت دلها تاکید دارد.