یعنی چه
نشان عقاب به هرگونه علامت، نشان نظامی، امبلیم، حکاکی یا تندیسی اطلاق میشود که تصویر عقاب را نمایش میدهد. این واژه به عنوان مظهر قدرت، شکوه، اقتدار، آزادی، تبار اشرافی و قلمرو نظامی در طول تاریخ به کار رفته است. در اصطلاحات باستانشناسی نیز گاه به عنوان نشانهای از مقابر سرداران یا دفینههای حکومتی یاد میشود.
تلفظ
این ترکیب از دو واژه مصوت ساخته شده است: نِشان (با کسر نون اول) و عُقاب (با ضم عین).
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ این کلمه دقیقاً ۸ حرف دارد. از واژههای مشابه دیگر در این زمینه میتوان به شاهباز یا درفش عقاب اشاره کرد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای اشاره به این مفهوم از واژههای Eagle emblem یا Eagle symbol استفاده میشود. همچنین در فرهنگ روم باستان به این نشان نظامی Aquila میگفتند.
به فارسی
معادلها و ترکیبات هممعنی فارسی آن شامل درفش عقاب، نماد شاهین، آیکون امپراتوری و نشان شاهی است. واژههای شاهباز و شاهین نیز در کاربردهای ادبی قرابت معنایی بالایی با عقاب دارند.
در قرآن
عبارت «نشان عقاب» یا خود واژه «عُقاب» (به معنی پرنده شکاری) در قرآن کریم به کار نرفته است. شایان ذکر است که واژه «عِقاب» (با کسره عین) به دفعات در قرآن (مانند شدید العِقاب) آمده که هیچ ارتباطی به پرنده عقاب ندارد و از ریشه عقب به معنی کیفر، مجازات و شکنجه الهی است.
نماد چیست
نشان عقاب در فرهنگ ملل مختلف از جمله ایران باستان (هخامنشیان و سلجوقیان)، امپراتوری روم و روسیه تزاری نماد اقتدار سیاسی و نظامی، آزادی و پرواز بلند، دید تیزبین، آیندهنگری و جایگاه سلطنتی بوده است.
جمعبندی و توضیح کامل نشان عقاب
نشان عقاب یکی از کهنترین و قدرتمندترین نمادهای حاکمیتی و نظامی در تاریخ تمدنهای بشری است. این نشان که ترکیبی از واژه پهلوی «نشان» و وامواژه عربی «عقاب» است، مجسمکننده ویژگیهای طبیعی این پرنده شکاری مانند دید تیزبین، پرواز در ارتفاعات بالا و قدرت خارقالعاده است که پادشاهان و فرمانروایان همواره تمایل داشتند حکومت خود را به آن ارجاع دهند.
از درفش هخامنشیان گرفته تا لژیونهای روم باستان و نشانهای ملی مدرن، این علامت همواره پیامآور اقتدار، ارتش شکستناپذیر و حاکمیت مطلق بوده است. در حوزههای دیگر مانند باستانشناسی نمادین نیز این نشان اهمیت بالایی دارد و نباید آن را با واژه قرآنی همنویسه یعنی عِقاب (به معنی مجازات) اشتباه گرفت.