یعنی چه
این عبارت یک جمله اسمیه عربی است که به معنای «انسان تهیدست مالک چیزی نیست» به کار میرود. در اصطلاح فقهی و ادبی، مجازاً به این مفهوم اشاره دارد که از کسی که خود هیچ ندارد، نمیتوان انتظار بخشش، ادا کردن دین یا پرداخت غرامت داشت. در نگاه عرفانی نیز نشاندهنده نیاز ذاتی انسان و بیتعلق بودن او در پیشگاه خداوند است.
تلفظ
تلفظ صحیح این عبارت به صورت «اَلْفَقیرُ لا یَمْلِک» (Al-Faqiru la yamlik) است.
در جدول
در پاسخ به سوالات جدول، این عبارت دقیقاً ۱۲ حرف دارد.
به انگلیسی
برگردانهای انگلیسی این عبارت مفهوم عدم مالکیت فرد نیازمند را میرسانند.
به عربی
این عبارت خود ریشه عربی دارد و در متون فقهی و کلامی گاهی همراه با کلمه «شیئاً» به کار میرود.
به فارسی
معادل و برگردان روان فارسی این عبارت «شخص فقیر و بیچیز مالک چیزی نیست» یا «تهیدست چیزی در اختیار ندارد» است.
در قرآن
عبارت «الفقیر لا یملک» به طور مستقیم و با این ترکیب در متن قرآن مجید وجود ندارد؛ هرچند مفهوم فقر ذاتی انسانها و نیازشان به پروردگار در آیاتی مانند «یَا أَیُّهَا النَّاسُ أَنْتُمُ الْفُقَرَاءُ إِلَى اللَّهِ» (سوره فاطر، آیه ۱۵) به وضوح بیان شده است.
جمعبندی و توضیح کامل الفقیر لا یملک
عبارت «الفقیر لا یملک» یک جمله اسمیه عربی است که وارد زبان، ادبیات و فقه فارسی شده است. معنای تحتاللفظی آن «فقیر مالک چیزی نیست» است. سعدی شیرازی در باب هفتم گلستان از این عبارت در یک استدلال فقهی و طنزآمیز استفاده کرده و مینویسد: «گفت هر که از مال وقف چیزی بدزدد قطعش (بریدن دستش) لازم نیاید: الفقیرُ لایملک، هرچه درویشان راست وقف مسکینان است.»
این عبارت افزون بر کاربردهای حقوقی و فقهی در باب عدم امکان بازپسگیری مال از فرد مفلس، در تصوف و عرفان اسلامی نیز جایگاه ویژهای دارد. در متون صوفیانه، «فقر» نماد فنا در برابر ذات حق و بینیازی از غیر خداست؛ از این رو عبارت مذکور نشاندهنده تسلیم محض و این واقعیت است که انسان اصالتاً از خود هیچ مالکیتی ندارد و همه چیز از آنِ خداوند است.