یعنی چه
قباق افکنی یک بازی، ورزش رزمی و تمرین نظامی کهن است. در این فعالیت، چوب یا دکل بسیار بلندی را در میان میدان نصب میکردند و بر فراز آن شیئی مانند گوی، کدو یا طشت قرار میدادند؛ سپس سوارکاران در حالی که با سرعت میتاختند، باید با تیر و کمان آن هدف را نشانهگیری کرده و به زیر میافکندند.
تلفظ
این واژه از ترکیب «قَباق» (با فتح قاف و باء) و حاصل مصدر «افکنی» (با فتح الف و کاف) ساخته شده است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این واژه با توجه به تعداد حروف میتواند «قباق افکنی»، «قباق اندازی» یا «قپق اندازی» باشد که به ورزش تیراندازی به هدف روی تیر اشاره دارد.
به انگلیسی
در منابع بینالمللی و فدراسیونهای سوارکاری سنتی، این رشته را به عنوان گونهای خاص از تیراندازی روی اسب با نام تخصصی Qabaq یا Ghabaq میشناسند.
به عربی
در متون تاریخی دوره اسلامی و مملوکی، از این ورزش رزمی با عنوان لعبة القبق یا الرماية على القبق یاد شده است.
به فارسی
برگردان خالص فارسی این اصطلاح ترکیـفارسی، عباراتی نظیر «نشانهزنی سواره»، «هدفزنی» یا «تیراندازی به هدف بلند» است که ریشه در مفهوم افکندن شیء از بلندی دارد.
نماد چیست
این اصطلاح در فرهنگ سنتی و دربار شاهان ایران (بهویژه در عهد صفویه) نمادی از آمادگی نظامی بالا، دقت فوقالعاده در حین حرکت سریع و چابکی جنگاوران به شمار میرفته است.
جمعبندی و توضیح کامل قباق افکنی
قباق افکنی یکی از اصطلاحات اصیل و کهن در حوزه ورزشهای رزمی و سنتی مشترک میان فرهنگهای ترکی و ایرانی است. این واژه از ترکیب «قباق» (در ترکی باستان به معنی کدو یا هدف گویمانند) و «افکنی» (از مصدر افکندن فارسی) پدید آمده و به نوعی مسابقه تیراندازی با کمان از روی اسب تاختوتاز به سوی هدفی مرتفع اشاره دارد.
در روزگاران گذشته بهویژه در دوران صفویان، این بازی علاوه بر جنبه سرگرمی و تفریح درآمدهای شاهانه، یک مانور نظامی جدی برای سنجش میزان تمرکز، چابکی و مهارت جنگجویان در هدایت اسب و نشانهگیری همزمان بوده است. امروزه این آیین سنتی به عنوان بخشی از میراث فرهنگی و رشتههای زیرمجموعه تیراندازی با کمان روی اسب باززندهسازی میشود.