یعنی چه
واژهٔ «نزدیک» در زبان فارسی به معنای وجود فاصلهٔ اندک میان دو چیز یا دو رویداد است. این واژه میتواند به فاصلههای فیزیکی (مکانی)، فواصل زمانی و یا حتی میزان صمیمیت و خویشاوند بودن میان افراد (نسبت) اشاره داشته باشد. در متون کهن فارسی، این کلمه گاه در نقش حرف اضافه و به معنی «پیشِ» یا «در حضورِ» نیز به کار رفته است.
مترادف
واژههای هممعنی که برای توصیف کم بودن فاصله یا قرابت صمیمانه به کار میروند.
متضاد
کلماتی که مفهوم مقابل و مخالف فاصلهٔ کم (یعنی مسافت زیاد) را میرسانند.
جمله سازی
در جدول
در جدولهای متقاطع، کلمهٔ ۵ حرفی «نزدیک» یا معادل ۴ حرفی عربی آن یعنی «قریب» از پاسخهای رایج هستند.
به انگلیسی
رایجترین معادلها در زبان انگلیسی برای بیان مجاورت مکانی و زمانی یا صمیمیت.
به عربی
واژهٔ «قریب» مستقیماً به معنای نزدیک است؛ همچنین کلماتی مانند لدّی و عند برای مفهوم «نزدِ» به کار میروند.
جمعبندی و توضیح کامل نزدیک
واژهٔ اصیل «نزدیک» ریشه در پارسی میانه (پهلوی) دارد و از کلمهٔ nazdīk مشتق شده است. این واژه در ساختار زبانی خود فراتر از یک بعد مکان عمل میکند؛ به طوری که هم برای فواصل زمانی (مثل نزدیک شدن عید) و هم برای توصیف روابط عاطفی و خونی (مثل دوست نزدیک یا خویشاوند نزدیک) کاربرد فراوان دارد.
در فرهنگ و معارف اسلامی نیز معادلهای قرآنی این کلمه مانند «قریب» و «اقرب» به وفور دیده میشوند که به قرب الهی و پیوند معنوی انسان با پروردگار اشاره دارند؛ برای نمونه در آیاتی ذکر شده که رحمت خدا به نیکوکاران نزدیک است یا خداوند از رگ گردن نیز به انسان نزدیکتر است.
در لغتنامههای معتبر فارسی مانند دهخدا و معین، مشتقات و واژههای همریشهٔ متعددی نظیر نزد، نزدیکان، نزدیکتر و نزدیکی برای آن ثبت شده است که نشاندهنده پویایی و اصالت این مفهوم در زبان فارسی است.