یعنی چه
گدا صفت به فردی گفته میشود که خصلت و رفتار گدایان را دارد؛ یعنی با وجود دارا بودن مال و ثروت، از شدت بخل، خست و دونهمتی حاضر به خرج کردن نیست و مانند نیازمندان زندگی میکند یا رفتار پستی از خود نشان میدهد.
متضاد
واژههایی که مفهوم مقابل بخل، چشمتنگی و پستیِ طبع را میرسانند.
تلفظ
این کلمه ترکیبی از دو بخش «گَدا» (با فتحه گاف) و «صِفَت» (با کسره صاد و فتحه فاء) است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، برای راهنمای «دارای طبع گدایان» یا «پستفطرت و خسیس»، کلمه ۶ حرفی «گدا صفت» یا معادلهای آن مد نظر است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی از این صفات برای توصیف افراد خسیس و کسانی که رفتاری شبیه به گدایان دارند استفاده میشود.
به فارسی
معادلها و جایگزینهای دقیق فارسی برای این صفت شامل واژههایی است که به بخل شدید یا پستی طبع اشاره دارند.
نماد چیست
در فرهنگ و ادبیات عامه، گداصفتی نماد پستیِ اخلاقی، چشمتنگی و بخل شدید است. از حیواناتی مانند «موش» که مال را جمع و پنهان میکند بدون اینکه از آن بهرهای ببرد، یا شخصیت تاریخی «قارون» به عنوان نمادهای بارز این خصلت یاد میشود.
جمعبندی و توضیح کامل گدا صفت
واژه «گدا صفت» یک صفت مرکب در زبان فارسی است که از ترکیب «گدا» (نیازمند) و «صفت» (ویژگی) ساخته شده است. این اصطلاح برخلاف ظاهرش، صرفاً به معنای تهیدستی و فقر مادی نیست؛ بلکه در فرهنگ و ادبیات فارسی عمدتاً جنبه کنایی دارد و به ویژگیهای اخلاقی ناپسند مانند بخل شدید، خست، دونهمتی و چشمتنگی اشاره میکند.
شخص گدا صفت کسی است که حتی با وجود بهرهمندی از ثروت فراوان، روحیهای فقیرانه دارد؛ او نه خود از اموالش استفاده میکند و نه به دیگران خیری میرساند. در متون اخلاقی، این صفت در نقطه مقابل صفات والایی چون جوانمردی، کرامت، بخشندگی و بلندهمتی قرار میگیرد و به عنوان یکی از نشانههای پستیِ طبع نکوهش شده است.