حس مشترک یعنی چه؟

جمع‌بندی و توضیح کامل حس مشترک

عبارت «حس مشترک» یک اصطلاح ذوجنبه است که سیر تحول معنایی جالبی را طی کرده است. در ریشه اصلی خود که ترجمه‌ای از واژه یونانی ارسطو (Koine Aisthesis) است، به عنوان یک اصطلاح تخصصی در فلسفه اسلامی و علم‌النفس شناخته می‌شود. فلاسفه‌ای چون ابن‌سینا آن را اولین قوه از حواس باطنی می‌دانستند که مانند یک حوض مرکزی، اطلاعات پراکنده چشم، گوش، پوست و دیگر حواس ظاهری را جمع‌آوری و یکپارچه می‌کند تا ذهن بتواند درک واحدی از یک موجود مادی داشته باشد.

از سوی دیگر، در زبان روزمره و تحت تأثیر ترجمه از زبان‌های اروپایی، این واژه معنایی کاملاً کاربردی و اجتماعی یافته است. امروزه وقتی از حس مشترک صحبت می‌شود، منظور توانایی طبیعی انسان‌ها برای قضاوت صحیح، منطقی و بدیهی در امور زندگی است که از آن به عقل سلیم یا شعور عمومی یاد می‌شود؛ نوعی از فهم که نیازی به آموزش پیچیده دانشگاهی ندارد و هر انسان عاقلی در شرایط عادی از آن برخوردار است.