یعنی چه
کشوث نام یک گیاه دارویی و انگل مطلق از جنس Cuscuta است که فاقد ریشه روی زمین و فاقد برگ میباشد. این گیاه به صورت رشتههای ریسمانمانندِ زرد یا سرخ به دور گیاهان میزبان و درختان میپیچد، شیرهٔ آنها را میمکد و از آنها تغذیه میکند.
تلفظ
این واژه در متون کهن طب سنتی و لغتنامهها عموماً به صورت کَشُوث یا کُشُوث ضبط شده است و در زبان عربی نیز به همین صورت با حرف ثاء تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع، کلمهٔ کشوث به عنوان پاسخ چهار حرفی برای طفیلی، گیاه انگلی یا افتیمون به کار میرود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی به این نوع گیاهان انگلی Dodder و در اصطلاح علمی و جهانی به آن Cuscuta میگویند.
به فارسی
معادلهای رایج و اصیل فارسی این واژه شامل گیاه «سس»، «فرغند»، «زحموک»، «پیچک انگل» و «دزد گیاه» است.
نماد چیست
در ادبیات و متون کهن، کشوث به دلیل نداشتن ریشه در خاک و برگ روی شاخه، نماد انسانهای وابسته، منافق و طفیلی است که اصالتی از خود ندارند و با آویزان شدن به دیگران رشد میکنند. همچنین در برخی تفاسیر قرآن، ذیل آیه ۲۶ سوره ابراهیم، مفسران این گیاه را مصداقی از «شَجَرَةٍ خَبِيثَةٍ» (درخت ناپاک و بیریشه) دانستهاند.
جمعبندی و توضیح کامل کشوث
واژهٔ «کشوث» یا کشوثا یک وامواژهٔ کهن (احتمالاً با ریشهٔ سامی یا سریانی) در زبان فارسی و عربی است که به یک گیاه انگلیِ مطلق اشاره دارد. این گیاه که امروزه بیشتر با نام «سس» شناخته میشود، هیچگونه ریشه در خاک یا برگ سبزی ندارد؛ بلکه به صورت رشتههای باریک زرد و سرخ بر تنه و شاخهٔ گیاهان دیگر میپیچد و با مکیدن شیرهٔ آنها به حیات خود ادامه میدهد.
در طب سنتی و متون داروشناسی قدیم، از کشوث و تخم آن برای درمان بیماریهای مختلف استفاده میشده و نامهای دیگری چون حامول و افتیمون نیز برای آن ذکر شده است. به دلیل ویژگیهای زیستی خاص این گیاه، در ادبیات و متون تفسیری به عنوان نماد بارز وابستگی، بیاصالتی و زندگی طفیلی به کار میرود.