یعنی چه
این عبارت از دو بخش «فَقَدْ» (به تحقیق/قطعاً) و «أَخْزَيْتَهُ» (او را خوار و رسوا کردی) تشکیل شده است و به معنای خوار کردن و از بین بردن حرمت و آبروی کسی در برابر دیگران است.
تلفظ
تلفظ صحیح این عبارت با فتحتین بر روی فاء و قاف، سکون دال، فتح همزه، سکون خاء، فتح زاء، سکون یاء، فتح تاء و سکون یا ضمه خفیف هاء در حالت وقف میباشد.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این عبارت دقیقاً ۹ حرف دارد و به عنوان نشانه دوزخیان و رسواشدگان یاد میشود.
به انگلیسی
در ترجمههای انگلیسی قرآن کریم برای انتقال حس رسوایی و خواری ابدی از افعالی مانند disgrace و shame استفاده میشود.
به عربی
در لغتنامههای عربی، این تعبیر به معنای سلب عزت، آشکار کردن عیوب در برابر خلایق و خوار ساختن تفسیر میشود.
به فارسی
معادل فصیح فارسی این عبارت «به یقین او را رسوا ساختی» یا «او را به ذلت کشاندی» است که مفهوم سقوط کامل ارزش و اعتبار فرد را میرساند.
در قرآن
این عبارت دقیقاً یکبار در قرآن در آیه «رَبَّنَا إِنَّكَ مَنْ تُدْخِلِ النَّارَ فَقَدْ أَخْزَيْتَهُ» آمده است؛ مفسران میگویند ورود به آتش دوزخ، بزرگترین خواری و برداشتن پرده ستر الهی از روی اعمال انسان است.
نماد چیست
در فرهنگ و ادبیات قرآنی، این تعبیر نماد عینی ضدِ ارزشِ «عزت» و تجسم سقوط کامل وجودی و اجتماعی فرد در پیشگاه حقیقت است.
جمعبندی و توضیح کامل فقد اخزیته
عبارت «فقد اخزیته» یک تعبیر فصیح و بلیغ قرآنی است که ریشه در واژه «خزی» دارد. این عبارت در سوره آلعمران به کار رفته و به معنای رسوا کردن، خوار ساختن و از بین بردن پرده پوشش گناهان فرد در برابر همگان است. در واژهشناسی اسلامی، این حالت به عنوان بدترین عقوبت برای انسان تلقی میشود؛ چرا که بیآبرویی و ذلت ابدی را به همراه دارد.
از نظر ساختاری، این ترکیب ۹ حرفی نشاندهنده قطعی بودن خواری کسانی است که به دلیل اعمالشان مستحق آتش دوزخ شدهاند. معادلهای زبانی آن در فارسی و انگلیسی نیز همگی بر مفاهیمی چون شرمساری شدید، بیاعتباری و از دست رفتن کامل کرامت انسانی دلالت دارند.